Confesións a dúas antropólogas catalás

Directivos de Fuco Buxán con Susana Narotzky e Irene Sabaté

Do 22 ao 27 de marzo deste ano 2010, estiveron en Ferrol dúas antropólogas catalás – Susana Narotzky e Irene Sabaté – facendo un traballo sobre a Megasa Siderúrxica S.L., dentro dun estudo máis amplo da siderurxia en España, e tendo esta vez como centro principal de traballo a cuarta planta da sede da UGT. Na parte na que eu participei trata sobre as relacións que se establecen entre os traballadores da factoría, a empresa, o seu entorno e incluso como afecta as súas relacións familiares. As súas vertentes nas relacións intralaborais, sindicais, políticas, persoais… E esta tamén é unha primeira aproximación á historia social de Megasa, van volver máis adiante.

Quizais, outras das cousas que pasa con isto da antropoloxía é que de algún xeito son traballos que quedan inconclusos, sen rematar. Sempre hai posibilidade de darlle outro enfoque. Por iso, e como Narotzky xa estivo en varias ocasións aquí – ben invitada pola UNED, pola actual concelleira de cultura do Concello de Ferrol Mercedes Carbajales, ou pola Asociación Cultural Fuco Buxán – tamén estivemos falando sobre a transmisión da memoria histórica e a súa reelaboración para a acción política, os liderados carismáticos vs. liderados democráticos, a xénese dos movementos sociais, as estruturas circulares – horizontais dos movementos sociais democráticos fronte ás estruturas leninistas clásicas (absolutamente todos so partidos políticos son en maior ou menor medida organizacións de tipo leninista, militar), os 160 anos de movemento obreiro socialista e a necesidade dunha sínteses para unha nova praxis, Gramsci e o novo bloque histórico; e a xénese de Fuco Buxán… en fin, demasiadas cousas.

A responsabilidade dos traballadores de Megasa

Onte pecháronse vintecinco meses de conflito, e ábrese unha nova etapa coa aprobación do novo Convenio Colectivo e o acordo coa Empresa para a aplicación do Expediente de Regulación de Emprego; este último está xa na man da Autoridade Laboral a súa definitiva resolución. Na prensa hai un resume que podedes ler aquí.

A xente necesitaba tranquilidade ante o panorama de crise social que vivimos no país, pero ao mesmo tempo un acordo de convenio razoable. E dentro do contexto no que nos movemos, este está por riba das expectativas inicialmente pensadas.

Obviamente, hai cousas tanto no Convenio – que con caracter retroactivo aplicarase desde o 2008 até o 2011 – que gustan máis ou gustan menos, e tamén na proposta modificada de ERE que finalmente chega á Autoridade Laboral, pero, globalmente e un bó acordo.

Atrás deixamos dous anos e pico de conflito social, ten tamén custes persoais e sindicais, pero as cousas teñen o seu propio devir. As situacións ao longo de todo este tempo foron moi cambiantes. Con momentos bos e moi malos, pero a unidade dos traballadores e a unidade de acción dos sindicatos representados no Comité (UGT con sete delegados, CCOO con dous delegados), foron determinantes para chegar a porto.

Unha vez máis, quedou amosado que o maior capital de que dispón Megasa Siderúxica S.L., corazón do Grupo Megasa, son os seus traballadores.

Megasa: a negociación, unha trampa

Por Vicente Rivas

Secretario do Comité de Empresa por UGT

Tras 16 meses de negociación do Convenio Colectivo, os traballadores de Megasa, a siderúrxica galega, asentada no Concello de Narón, seguen sen poder subscribir un convenio, debido á postura da Dirección, encaprichada en que os traballadores hipotequen os seus dereitos coa firma dun convenio de aspectos sociais regresivos, con unha única desculpa; a crise.

Vicente Rivas no centro da imaxe

A parte económica atrasou de maneira deliberada a negociación os primeiros meses do ano 2008, cando os resultados económicos da empresa presentaban un dos seus mellores momentos.

As necesidades expostas no anteproxecto de convenio pola parte social, baséase na regulamentación de aspectos de primeira necesidade: mantelo poder adquisitivo, regulamentar as categorías e promoción profesional, aplicación de contrato relevo aos 60 anos, complementar IT derivado de accidente de traballo, creación dun plus para os traballadores que exercen o seu traballo en sábado ou domingo, ou recortar a xornada laboral – na actualidade en 1774 horas e 45 minutos / ano-, non podía supoñer na negociación aspectos que motivasen unha postura patronal tan enfrontada, tendo en conta que no inicio da negociación, esta non presentou na mesa ningunha proposta da súa necesidade para incluír na mesma.

Malos tempos para a lírica

Si, recoñezo que levo un tempo descoidando os contidos deste blogue. Pero, tamén é certo que tamén estamos en crise. Unha crise identitaria, de reubicación, de readaptación a unha realidade que por momentos supera a un. Ando dando saltos, sen o acougo necesario.

Van xa trece meses de conflito na miña empresa, e catro de cambio á sección de Acería; basicamente, a dirección da Megasa pretende usala negociación do convenio colectivo e a situación social para facernos retroceder varias décadas nos dereitos dos traballadores. Estamos nun longo conflito, e soamente se logramos resistir, lograremos consolidar as nosas posicións.

A vida familiar, con dúas nenas moi pequenas ocupa tamén moito tempo. Non o boto en falta, pero son consciente de que iso réstame tempo – sumado ás longas xornadas do traballo – para pensar, madurar, depurar e escribir. Tamén, é certo que hai tempo que xa pasei as febres bitacoreiras e agora, quizais – aínda que non o consigo – gustaríame publicar o verdadeiramente interesante, que modestamente, un poida aportar a este novo oficio de “periodista on line”.

Tamén é certo que ando revolvendo en iso do Facebook, que entrei aconsellado polo amigo Jordi Pedret. Pero, tamén asinei o manifesto “Sumando Ideas”, ou “Se resides, decides”. No primeiro caso, son crítico co propio manifesto, xa que creo que hai que ir alén da mera declaracións de intencións; hai no conxunto do partido socialista galego unha falta de valentía. E no segundo caso, porque considero que quen vive na casa, é quen ten que decidir; porque distorsiona a vida política galega e porque quero que as forzas políticas galegas maduren; ademais, obviamente, de que os que viven con nós, pero non teñen a nacionalidade, tamén deberan ter os meus mesmos dereitos.

Volvendo ao PSdeG – PSOE. Realmente as únicas persoas que apostan no socialismo galego teñen nome de muller: Carmela Silva, Mar Barcón, Laura Seara, Loli Amoroso… Realmente, son o único novidoso do meu partido, que ultimamente ten a agulla mareada. Si, prometo publicar (ou ameazo) unha reflexión sobre o rumbo que debemos tomar como partido socialista e galego.

Nova folga en Megasa

Hoxe dende as 6 até as 14h, estamos de folga xeral. Ás 11 horas, hai o xuízo do compañeiro Alberto polo seu despedimento.
Megasa debe recapacitar. readmisión despedidos e un convenio xusto!

Megasa: Readmisión despedidos!

Onte, se non lembro mal foi o décimo séptimo día de folga xeral en Megasa Siderúrxica. Levamos trece meses sen convenio; as peticións dos traballadores son máis que razoables, sobre todo nunha empresa que hai pouco facturou vinte millóns de euros de beneficio neto. Basicamente, os traballadores piden achegarse ao convenio provincial – un acordo de mínimos, como sabedes – nas cuestións sociais… prexubilacións e contratos relevo, dous días de libre disposición, categorías profesionais, cen por cento en caso de accidente, plus por traballar os sábados e os domingos…

A empresa pretende aproveitar a situación social, para liquidar todo tipo de movemento obreiro organizado. Aínda que co dez por cento do que leva perdido coas folgas xa pagaba o convenio. E non contento con iso despide a dous traballadores, aos que practicamente os acusa de todo tipo de tropelías. Por se non abonda, cambiaron de bufete; agora teñen nada menos que aos de Garrigues Walker, que como sabedes un dos máis caros de España. Moitas molestias para combater a uns poucos traballadores.

Onte foi o xuízo polo despedimento do compañeiro Emilio, membro ademais do Comité de Folga, proximamente tocaralle ao compañeiro Alberto. A verdade que en isto dos xulgados úsase moito a  Retórica. Trátase de adornar a palabras, de ser politicamente correcto para xogar ao mundo das aparencias. De iso, de demostrar do bo que é a Empresa, de que cumpre, de que faille un favor á sociedade, en especial á xente que contrata. E de se hai problemas, a culpa sempre é de quen morde a man que lle dá de comer. Como vedes, pouco cambiou o capitalismo dende hai tres séculos. Hai xente que aspira a degradar a democracia, até convertela na ditadura do capital.

Chámame a atención iso da igualdade ante a Lei. Como van ser iguais os traballadores que teñen unha relación laboral, e polo tanto, de dependencia co seu empresario? Pode un traballador contratar ao despacho de Garrigues Walker? Pode xogarse o seu posto de traballo? De que igualdade falamos?

Afortunadamente, hai dúas cousas a favor dos traballadores de Megasa: que son xustas as súas reivindicacións, e que o servizo xurídico da UGT de Ferrol, é dos mellores. A avogada do sindicato, Victoria, volveu a demostrar a súa gran competencia, e que por moito despacho madrileño con caché, Megasa ten a credibilidade que ten.

Confiemos na Xustiza, e na capacidade do xuíz que pronto resolverá este despido. Megasa: readmisión despedidos, e un convenio xusto!

Megasa: corazón de ferro

A mediados de setembro, nun medio de comunicación estatal, facíanse eco de que Megasa convertíase no cuarto accionista da empresa lusa CIMPOR (Cementos de Portugal), consolidando así unha posición dominante dentro do veciño país. E isto o facía en pleno desenrolo do conflito laboral que ten á Empresa sen convenio colectivo dende hai dez meses, e en plena crise financeira mundial.

Megasa Siderúrxica S.L. é o corazón do Grupo Megasa. Escindida de Metalúrxica Galaica S.A. en 1997, sempre foi a base histórica do desenvolvemento económico do Grupo que hoxe coñecemos. Xunto con “Freire Hermanos”, deu o gran salto adiante coa compra das dúas factorías da Siderurxia Nacional Portuguesa, a creación de Bipadosa, ou de TAT – empresa de transporte na que ten de socio ao consignatario do porto ferrolán Pérez Torres -, así como Megasider. Á participación en Cimpor tamén debemos engadir o control de empresas como Atlansider, Corporación Noroeste e Cementos Cosmos. Un gran grupo empresarial, que encabezado por un emprendedor de primeira liña, obviamente, son os seus traballadores naroneses quen tamén poden reclamar para si, unha parte moi importante do crecemento desta antiga empresa familiar.

Este 16 de outubro pasado, tras o fracaso da mediación do Alcalde de Narón, Xoán Gato, que contou co respaldo dos grupos políticos deste concello (Tega, PP, BNG e PSdeG – PSOE), os traballadores víronse obrigados á convocatoria de dez días de folga xeral, repartidos ao longo do derradeiro trimestre do 2008. A Empresa, pechada en banda a calquera tipo de diálogo, decidiu o despedimento de dous traballadores xóvenes, un deles membro do Comité de Empresa; ambos da sección de Acería, e expoñentes dunha nova xeración que cre nos dereitos das persoas.

O certo é que todas as decisións empresariais, que levan tomado desde hai un tempo, están contaminadas pola seu radicalismo fronte os dereitos dos seus traballadores. Previamente, aínda que supostamente por “razóns organizativas debida á situación do mercado”, a Empresa xa decidira a liña da presión, reorganizando o proceso produtivo, trasladando de sección e quendas a un gran número de traballadores. O certo, tamén, é que Megasa Siderúrxica S.L. ten un déficit estrutural no seu número de traballadores e que, na práctica, estamos nas teses da Empresa da mobilidade dos traballadores para cubrir as baixas laborais, fronte a súa negativa a sobre pasar a cota ideolóxica dos 250 empregados.

Os traballadores de Megasa Siderúrxica non saíron beneficiados do crecemento do Grupo Megasa. Se por algo destacan, é por unha grande responsabilidade, que lles leva a só pedir achegarse ao Convenio Provincial do Metal – un acordo de mínimos, que na maioría das súas cláusulas son superiores ao convenio desta Empresa – fronte ao seu propio sector siderúrxico español. Por iso, non se entende o radicalismo da postura patronal.

Vai seguir a Dirección de Megasa sen asumir a súa responsabilidade cos seus traballadores, e coa sociedade que acolle a esta Empresa? Asumirán que xa vai sendo hora dunhas relacións laborais propias dunha empresa europea? E o diálogo social? Que non pode condicionar a negociación do convenio á renuncia ao gañado en sentenza xudicial e a desaparición do concepto de “tóxico e penoso”?

A readmisión dos despedidos e o diálogo a prol dun convenio xusto é obrigado para conseguir a volta á normalidade laboral en Megasa. A Empresa erra se considera que pode aproveitar a crise social, provocada polo especuladores no sistema financeiro, para facer retroceder aos seus traballadores. Onde queda a responsabilidade social corporativa que firmaba estes días co resto deste sector industrial?

Mentres organizar e estendela solidariedade e a mobilización. A implicación do conxunto da comarca ferrolá e de todos os seus axentes sociais e políticos – sindicais. Readmisión despedidos e un convenio xusto.

Publicado no Diario de Ferrol 31-10-08

Para Razón Socialista, nº 25, 2008 (2º semestre)

Megasa despide a dous traballadores

Hoxe (ou xa onte día 16) pola tarde – noite a Dirección de Megasa Siderúrxica S.L., xa deu resposta á convocatoria de dez días de folga xeral pola falta de convenio colectivo. Doulles a dous compañeiros da sección de Acería a carta de despido. Un deles é membro do Comité de Empresa e de Folga. Os dous son referencia sindical para o conxunto dos traballadores de Megasa.

Estiveron preto de dúas semanas xogando co Alcalde de Narón, que non foi quen de lograr que entraran en razóns para reanudar o diálogo social. E tras serlle presentado o novo calendario de folgas, entrou a nos botar este desafío aos traballadores.

Está claro que calquera poderíamos ser os despedidos. Estou seguro que sopesaron moitos nomes. Hoxe, son estes compañeiros porque, a diferencia co que pasara hai máis dun lustro – aquel convenio que nos costara 18 días de folga – a sección de Acería participa na súa totalidade. Estes días veremos que inventan para xustificar estes despidos. Intentan romper a unidade da plantilla. E seguro que seguiran buscando o xeito de xustificar aumentala presión sobre todos nós. De provocar incluso un peche patronal como hai 30 anos.

Este ano non haberá convenio, nin para principios do que vén. Agora, a nosa plataforma ten dous puntos máis e irrenunciables: A reincorporación de Emilio e Alberto. A isto obríganos a Empresa.

Somos unha empresa europea e queremos unhas relacións laborais normalizadas e propias dun sistema democrático occidental. O que pasa é que teñen un gran sentimento de impunidade. O seu poder económico, e a conxuntura social, que eles aproveitan de xeito oportunista, dálles ás para crerse por riba de todo. Dos traballadores, dos xuízes, das Institucións, da cidadanía… Esta vai ser unha loita moi longa e dura, tranquilidade e unidade.

Os traballadores de Megasa temos dignidade

Este sábado iníciase o novo ciclo de 10 días, distribuídos de aquí a fin de ano, de folga xeral en Megasa Siderúrxica, en Narón. O alcalde, co respaldo de todos os grupos políticos do concello, estivo intentando mediar no conflito, pero a Empresa segue no seu. Nunha espiral que xa veremos a onde nos vai levar. Por se alguén non o sabe no ano 2007 Megasa Siderúrxica S.L. tivo uns beneficios netos de 20 millóns de euros.

Pola fábrica circula a foto que podedes ver encabezando este post (farásevos máis grande pinchando nela). A lenda reflicte o sentir dos traballadores: “A resignación é un suicidio permanente. Os traballadores de Megasa, tamén, temos dignidade”. O da camiseta é Emilio, un dos xoves do Comité. A Empresa intenta machacar nel, non lle perdoan o seu compromiso.

Tamén, circula o artigo de Rafael Pillado, que publicou o Diario de Ferrol, onte. O podedes ler aí abaixo. En Radio Filispim, no programa de Fuco Buxán “O Recuncho” (pincha aquí), podedes ver a entrevista que me fixeron sobre este conflito, ou ben podedes ler a entrevista que lle fixeron a César Fraga (presidente do comité e secretario xeral de MCA-UGT Megasa), no quincenal obreiro “El Militante” (pincha aquí).

A Empresa obrigaranos a chegar ao nadal sen convenio colectivo? Probablemente. Teñen un argumento contundente: 20 millóns de Euros.

O dereito a negociar un convenio razoable

Por Rafael Pillado (Publicado no Diario de Ferrol, 15 outubro 2008)

Os compañeiros de Megasa pretenden negociar un convenio que sexa razoable. A empresa se nega a estudar as súas propostas e chegar a acordos cos lexítimos representantes dos traballadores, incluso apelando á intervención policial desmesurada, cando o conflito viña discurrindo pacífica y ordenadamente, e no marco pleno da legalidade.

Pois ben, estes días coñeciamos diversas opinións a través dos medios de comunicación, con algún dos cales discrepo diametralmente. Mentres Felipe do Muíño recorda a actitude serena dos traballadores o longo dos anos, sen renunciar nin os seus dereitos, nin o seu posto de traballo, Fernando Álvarez, sinala como prioritario “cuidar mucho a Megasa”, “y si una empresa para salvarse en época de crisis, tiene que reducir su plantilla … debe hacerlo…” E afirma que “… los acuerdos con los trabajadores es la diferencia entre la empresa privada y la pública”. Quere isto dicir que na empresa privada non caben os acordos? Que eu saiba, na nosa lexislación laboral, a negociación colectiva é un dereito dos traballadores. Incluso na Ditadura, tiveron que recoñecelo.

No caso de Megasa quen se nega a negociar é a Empresa. E quero dicir que esa empresa a compoñen o capital empresarial e os traballadores. A plusvalía non cae do ceo. ¡Sen traballadores, Megasa non sería Empresa!

Megasa, 7º día de folga xeral

 

Onte 26 de setembro de 2008, sería un día máis de folga para os traballadores senón fose pola desmedida actuación policial. Algo que non veíamos desde as loitas dos anos oitenta dos nosos compañeiros do sector naval de Astano. De feito hoxe, e xa onte pola noite fumos portada dos diferentes medios de comunicación galegos.

Coma sempre o día iniciouse co paro total da produción e a primeira concentración ás sete da mañá, á entrada da fábrica (a anterior convocatoria foi o domingo 21 de setembro). Pero, antes da chegada de mandos e persoal administrativo das filiais da Empresa Matriz (as auxiliares non fixeron acto de presenza), houbo un desplegue policial tan excesivo que raiaba o ridículo.

Desde un primeiro momento, por parte do medio centenar de policías antidisturbios, era obvio que viñan coa idea de provocar unha resposta violenta, que poidera xustificar unha carga policial. Unha vez máis, a responsabilidade dos traballadores de Megasa foi determinante, permitindo mantela calma necesaria. Somos, ademáis, concientes de que a presenza dos medios de comunicación, axudou a frear a desafortunada intervención policial.

Os contrapiquetes policiais non so impediron ao Comité de Folga exercer as súas funcións, non so vulneraron a Lei de Folga; senón nun alarde militar foron a cincuenta ou sesenta metros a buscar aos pequenos grupos de persoal das dúas empresas filiais de Megasa. Algo, totalmente innecesario. En toda a existencia de Megasa Siderúrxica S.L. non hai ningún traballador/a que poida dicir que se lle impedíu a entrada ao traballo. O alarde foi tan dantesco que provocou as risas dos traballadores.

Outra mostra do mesmo aconteceu ás 15.30 horas. Nese momento, a parte das tres grilleras, acompañadas de outros vehículos, apareceron catro grilleras máis, obviamente, coas súas correspondentes dotacións. Baixaron, sacaron todo o equipamento, montaron unha especie de barricada, pero despois se preguntaron que facían eles alí. Na entrada da fábrica a esa hora, á sombra dunha árbore, só estaban os membros do Comité de Empresa. Optaron por desmontar o dispositivo e volver por onde viñeran.

Pero, volvendo á media mañá; hai que dicir que unha delegación dos traballadores acompañamos ao Comité nunha marcha pola Estrada de Castela, xa que o Alcalde e a totalidade dos Grupos Municipais (TEGA, PP, BNG e PSdeG-PSOE) tiveron unha entrevista para coñecer polo miúdo o por qué desde conflito laboral. O Sr. Xoán Gato, e a totalidade do grupos políticos do Concello de Narón participaron, posteriormente, nunha roda de prensa, xunto co Presidente e o Secretario do Comité de Empresa. Salientar a solidariedade recibida, e a petición de cordura á Patronal, así como ao propio Subdelegado do Goberno.

O Comité solicitoulle ao sr. Pose Mesura, actual Subdelegado, unha reunión para que nos explique o despliegue e os abusos policiais. Así mesmo, para o vindeiro mércores día 1 de outubro hai unha convocatoria por parte da patronal, que previamente vai a recibir ao Alcalde de Narón.

É a primeira vez que a patronal ten que dar explicacións pola súa actitude. Chegar a este conflicto, cando estamos por debaixo do convenio provincial, non ten explicación para unha empresa do tamaño de Megasa. Tampouco se entende a actitude do Subdelegado do Goberno. En todo momento estivo informado dos parámetros por onde ía discurrir as xornadas de folga. Quiso quedar ben coa patronal de Megasa? En fin…

Hai quen pensa que ademais pretendían facer escarmentar aos traballadores de Megasa, dentro dunha incipiente dinámica de conflitividade na sociedadea ante a crise social como aviso a outros colectivos. A mensaxe parece ser: “se a estos que son tranquilos os tratamos así, ao resto xa nin che conto”.

É evidente que hai moito malestar na sociedade naronesa pola actitude do Grupo Freire; pero, tamén hai moito malestar polo apoio político e militar do sr. Pose Mesura á patronal. Os traballadores tomamos nota da actitude desta Administración, e a UGT, tamén. En todo caso, a folga xeral de onte foi un gran éxito.

(Para ampliar as fotos, pinchade nelas)