Máis PSdeG, máis esquerda, máis galego

Das eleccións galegas do 21 de outubro debemos extraer as conclusións acertadas que nos permitan rectificar e encamiñar de xeito adecuado a acción política, tanto da esquerda parlamentaria como social, para os vindeiros anos. Quizais por iso debemos salientar o contexto de crise, agudizada nos países do sur europeo, fundamentalmente polas deficiencias dos seus Estados de Benestar e nas súas democracias. Así, como o fracaso da esquerda social, que pese ás grandes mobilizacións cidadáns, non logrou traducir iso nunha maioría de esquerdas no Parlamento galego.

Dende o campo socialdemócrata deberíase repensar aquelo de Rosa Luxemburgo; de que o feito consubstancial ao capitalismo é a súa necesidade de acumulación de capital. E hoxe a globalización triunfante, neoliberal, na súa expansión a costa de todas as formas non capitalistas de produción, camiña cara á sociedade dual final, facéndose entón imposible toda nova expansión e polo tanto, a propia acumulación, xunto cos feroces antagonismos de clase e unha crise social permanente.

Os socialistas basean a súa forza na xestión do crecemento económico e na capacidade para redistribuír a riqueza; na súa capacidade de pór en marcha un pacto social (abolido pola dereita), aparentemente incapaz de entender que debe ser unha forza que combine a acción institucional e a mobilización social, coma verdadeira esquerda transformadora que é.

Ler artigo completo en Praza Pública (pincha aquí)

P.S.:

Publicado no nº 33 da revista Razón Socialista (Fuco Buxán).

Hai unha versión publicada no xornal El Correo Gallego o día 11 (pincha aquí).

Máis PSdeG

A forza dos socialistas está na xestión do crecemento e na redistribución da riqueza; na capacidade de pór en marcha o pacto social (hoxe abolido pola dereita), pero aparentemente, agora non é quen de combinar o peso institucional coa mobilización social, coma esquerda transformadora que é. Así un partido socialista que non entendera que representa unha alianza estratéxica entre a clase traballadora maioritaria -mileurista ou fagocitada polo paro- e os sectores máis democráticos de clase media, evidenciaría a incapacidade para construír un proxecto político hexemónico.

Igualmente, non ser consecuentes co feito nacional galego e o federalismo, xunto coa falta de capacidade de decisión propia con respecto ao PSOE, converte ao PSdeG nunha franquicia, que non atrae aos sectores galegos máis dinámicos. Resulta imprescindible un PSdeG que con bases urbanas e nas comarcas, ofreza un proxecto de esquerdas e nacional, especialmente, cando a dereita está decidida a desmantelar as autonomías.

Estamos na fin do bipartidismo imperfecto e do voto útil. Os socialistas compiten xa con outras forzas, teoricamente situadas a súa esquerda, que teñen como contradición a defensa do estado socialdemócrata de benestar contra a dereita. A derrota tamén vén da loita polas listas, así como por escándalos en algúns concellos, que cuestionan a credibilidade do partido.

Só coa emenda dos erros, coa renuncia á complicidade co neoliberalismo, xunto cunha aposta pola unidade das esquerdas e un proxecto galego que teña ámbito de decisión propio, e a defensa dos intereses das clases populares e da identidade nacional galega, será posible crear os mimbres do PSdeG no medio e longo prazo. É dicir, máis PSdeG, máis esquerda e máis galeguismo.

Hai novas voces para este proxecto socialista enraizado na esquerda e no galeguismo militante. Hai unha oportunidade histórica para superar o marco político e social saído das debilidades da Transición.

Enlace ao xornal El Correo Gallego

Complicidades, hexemonía política e saída da crise

Unha das cuestións que afectan a todos os partidos de esquerdas establecidos, incluso ás novas formacións que están a nacer, é algo tan básico do cómo se relacionan coa sociedade, pero o certo é que uns por inmadurez ou incapacidade organizativa e outros porque as “obrigas institucionais” os consumen, carecen dunha relación directa cos cidadáns. Ningún ten capacidade de mobilización, fundamentalmente porque son incapaces de ilusionar aos seus propios militantes (que sería o vehículo natural primario), e pola outra, carecen de medio de comunicación algún con respaldo masivo. Quizais, deberan reflexionar sobre a historia da formación e do compromiso militante dos primeiros sindicatos, partidos socialdemócratas e socialistas. Eles levantáronse sobre estes piares.

Isto trae consigo, que fundamentalmente, relaciónanse coa sociedade a través do filtro dos medios de comunicación tradicionais, vinculados aos grupos financeiros e de presión que condicionan de xeito visceral o discurso político e desvirtúan as reivindicacións dos cidadáns comúns. Hai tamén que salientar que as redes sociais se ben están a axudar na mobilización, aínda están en cueiros simplemente porque non todos os cidadáns están na Rede. É dicir, a metade da xente común non ten acceso – ou un acceso axeitado – ben porque deben atender a sobrevivir no día ao día, ben porque segue a ser caro ou non forma parte aínda dos seus hábitos culturais e menos de información e conformación da realidade social.

Polo tanto, as esquerdas non lle están disputando á hexemonía á dereita nun eido tan importante como é a da comunicación e formación da opinión pública…

Ler artigo completo.

Ante o XII Congreso do PSdeG

Dicir que os socialistas galegos están na encrucillada no seu próximo congreso é unha obviedade. Todos os congresos o son, mais este ten unha especial importancia pola grave crise social que padece o noso país. Este XII Congreso Nacional enmárcase nun momento de ruptura social onde a dereita fai aflorar a loita de clases de cheo, rachando co pacto produto da Transición española materializada na reforma laboral que pretende retrotraernos ás relacións laborais de 1945.

Ler artigo completo en Praza Pública.

 

Contra o conformismo

Vivimos tempos difíciles, onde a hexemonía da dereita anega todas as parcelas e parece que carecemos dunha alternativa ao pensamento único institucionalizado co teito de gasto. Quizais, o máis sorprendente sexa ver que nin partidos, sindicatos, nin incluso dende os movementos sociais teñan un contra discurso que sinale o camiño da esquerda, que necesitamos urxentemente para poder provocar unha saída progresista á crise.

Hai un factor fundamental que debe ser analizado. O conxunto das forzas políticas e sindicais asumiron por activa ou pasiva formar parte do status quo imperante, institucionalizáronse, dando lugar a uns apparatchiks que fixeron do seu cargo unha profesión, perdendo a referencia da militancia clásica e de servizo ás capas populares da sociedade. De feito reclámanse moitos, representantes dunha sociedade de clase media. Evidentemente, descoñecen o chamado de Pablo Iglesias na fundación do Partido Obreiro contra a mesocracia e advertindo dos riscos de perder a perspectiva da propia emancipación dos traballadores.

A necesidade de elaborar un contra discurso fronte ao neoliberalismo simplón imperante obriga a buscar igual que Marx o elemento revolucionario, de transformación social, que vai soportar e impulsar a acción política. Recuperar en síntese a conexión entre as organizacións tradicionais da esquerda coa maioría da poboación. Se ben é certo que o discurso ideolóxico, dende todas as estruturas que participan no deseño da hexemonía conversadora, oculta a realidade da nosa sociedade dividida en clases sociais e con intereses antagónicos, dando lugar ao baixo perfil da nosa democracia e a un Estado de Benestar en cueiros.

Unha das cuestións centrais que esquecen as nosas esquerdas, no só a de raíz socialdemócrata, é que un dos elementos básicos de dominación social segue a ser a contradición capital / traballador. Así mentres dende o discurso hexemónico oficial falan da súa desaparición e de que co capitalismo popular – de antes da crise – todos e todas pasamos á categoría de cidadáns, que de algún xeito parecía superar as diferenzas sociais e introducíanos no idílico mundo do consumismo que nos igualaba a todos/as.

Dende logo, a clase traballadora – hoxe por riba do 65% da sociedade – non desapareceu, e a acumulación da riqueza, e polo tanto, do poder real en mans das clase altas é moi máis evidente. No medio, queda unha clase media que nas últimas elección puidemos observar como aparca á súa visión radical – democrática, republicana en sentido amplo, en favor de priorizar a súa carteira, achegándose á proposta da dereita que preconizan xentes como o ministro do PP Luís de Guindos, exdirectivo de Lehman Brothers, e a dereita catalá de CiU.

Xunto a recuperar a centralidade do discurso da esquerda na clase obreira que aspira á súa emancipación, non hai que esquecer, que isto está tamén inmerso na contradición entre capital / vida. Hoxe o capitalismo resulta unha ameaza para o desenvolvemento da vida. Por iso, debemos gañar para o proxecto emancipatorio, sen lugar a dúbidas, a outros sectores intermedios que non se senten identificados coa denominación obreirista tradicional, pero que obxectivamente están na necesidade de sumar as súas forzas para ir a unha sociedade postcapitalista.

Polo tanto, resulta necesario dar resposta ao que é hoxe clase traballadora. Aínda que quizais unha primeira anotación é que á marxe de que un non se sinta ou non queira ser identificado con ela, non queda de seu fóra dela, incluso en contra coa perda da conciencia de clase. Aquí resulta máis doado elaborar o concepto en oposición precisamente á clase social modélica na que a maioría aspira a integrarse e que dende a publicidade comercial véndenos tan ben, en oposición precisamente á clase media.

Entón que requisitos deberíamos cumprir para poder integrarnos na desexada clase media? Ter estudios universitarios, ter unha profesión liberal ou similar e que nos reporte un salario alto. Evidentemente, se non se cumpren estes tres requisitos poderase ser parte dos extractos máis altos das clases traballadoras, mais non ser clase media. Non hai que esquecer ca maioría da cidadanía está excluída dos estudios superiores e que o 63% dos traballadores en activo son mileuristas ou menos. Tamén é necesario anotar que traballador/a hoxe non queda reducido aos tradicional sector industrial, é dicir, que estamos ante unha clase social que pode ter un emprego ou non, pero que necesita do traballo para poder vivir, incluídos os/as inmigrantes e os novos/as emigrantes.

Pode que resulte máis doado dende a esquerda falar de xente común ou xente traballadora. En todo caso, aí está o elemento que debe reflectir a acción política emancipadora que necesitamos construír.

Enlace a Praza Pública.

Negocio Sanitario

Non teño dúbida de que a información publicada por este xornal sobre o aumento do gasto sanitario en Galicia é certo. Ademais, a fonte era o propio Ministerio e non a Xunta de Galicia. O que pasa é que desde que manda o Presidente Feijóo volveron a priorizar a sanidade privada. Aí está a proposta de facer novos hospitais con capital privado, a cambio de moitos anos de concesións privadas en contra dos nosos dereitos e servizos sanitarios públicos.

O dereito á saúde é un dereito constitucional, ademais, desenvolvido na Lei Xeral de Sanidade. E isto implica o carácter estratéxico e principal da sanidade pública, e non ó revés. Cómpre a utilización e implementación de todos os recursos públicos en Ferrolterra; ou dito doutro xeito, o que queira sanidade privada que a pague do seu peto.

Resulta rechamante que o PP galego pretenda a privatización da sanidade pública, seguindo o fracaso de Esperanza Aguirre e Francisco Camps, cando ademais Obama intenta pór orde nos EEUU, modelo neoliberal que fai auga por todos os lados, xa que aquí o principal era o negocio privado a costa da vida das persoas.

Convocados estamos pola Plataforma de Defensa da Sanidade Pública este domingo na Praza de España. A sanidade pública é unha das bases materiais da nosa democracia, cohesión social e constitucional.

Feijóo esquece Galicia

Acaba de celebrarse a Conferencia dos Presidentes autonómicos co Presidente Zapatero. A cuestión central estaba en como enfrontarse á crise económica, que ademais contou coa presenza dos axentes sociais. Vaia por diante que basicamente estou de acordo co plantexamento de Geluco Guerreiro; hai unha evidente falta de cultura política sobre o que representa a España das Autonomías, e o papel que deben desenvolver os seus Presidentes fronte aos seus partidos.

Dicía Miguel Barros – son consciente que como militante socialista cometo un anatema ao citalo – que cunha aparente descentralización cuasi federal, os partidos estatais o suplían cun reforzamento interno do seu centralismo, que confundían o papel dos Presidentes autonómicos con meros delegados dos seus partidos. O chamado modelo soviético.

Pero, é ben certo que o Presidente de Galicia, Sr. Núñez Feijóo errou no papel que desempeñou nesta Conferencia. Levado por esa disciplina interna do PP, esqueceu que como Presidente galego non pode supeditar os intereses xerais da Comunidade aos do Sr. Rajoy, que nin estaba convocado a esta cita, nin se lle esperaba. Tamén, comete un segundo erro; coa súa sobre – interpretación dá a sensación que vese como un Presidente galego momentáneo á espera de dar o salto á política española; en espera de suplir ó propio Rajoy?

En todo caso, tamén é necesario analizar as dúas propostas que fixo o PP español, e que foron rexeitadas: a baixada de impostos e a redución das cotizacións patronais á Seguridade Social. Iso si, disfrazadas dun suposto apoio á pequena e media empresa; saben do impopular de defender abertamente á CEOE e aos grandes grupos financeiros.

Outra Galicia é posible

Estamos a mediados de lexislatura, e o noso Goberno acaba de presentar unha proposta de orzamentos que semella que queren deixar atrás definitivamente a era Fraga, pretendendo amosar o perfil máis social desta coalición de socialistas e nacionalistas.

Pero, ¿estamos percibindo a xestión da Xunta dun xeito claro? ¿Defendendo outra Galicia lonxe desa outra desartellada, onde o intervencionista clientelar, a dependencia política -económica e a mediocridade eran sinais básicas de case dezasete anos de fraguismo?

Se ben é certo, que hai un intento de marcar as pautas do que quere se presentar como unha nova etapa socialdemócrata, a verdade que aínda hai por resolver eivas como as prácticas clientelares na Cidade da Cultura, que deberan obrigar ao PP a unha fonda refundación con líderes novos. Culpable este tamén da falta dun novo Estatuto galego con novas ferramentas con que afrontalo futuro.

Outro tanto pasa coa persistencia nunha política enerxética – especulativa ditada polas “nosas enxebres” corporacións como o Grupo Tojeiro, Unión Fenosa, Endesa… e que na nosa comarca ferrolá plasmase nese “pacto siciliano” chamado Reganosa; amosan que xunto ás políticas sociais impulsadas por Zapatero en España, e que se traspasan á nosa terra; as liñas macro económicas seguen a estar orientadas nun perfil básico neoliberal, onde os poderes públicos seguen as directrices dunha minoría, que ante a debilidade do noso tecido industrial, repártense entre eles os negocios de Galicia.

Así hai cuestións herdadas do fraguismo que parecen intocables. Pero, ¿é só unha cuestión de asumir acríticamente un submodelo neoliberal clientelar, ou tamén de que ambos partidos chegaran á Xunta de Galicia sen un programa alternativo real e en moitos casos sen equipos humanos cos que substituír ao anterior?

¿Onde está a defensa da primacía do público sobre o entramado privado – clientelar? Quizais crean que fóra dos sectores automobilista, lácteo e naval, pouco temos que dicir nesta nova división internacional do traballo configurada pola globalización das multinacionais.

Quizais nada teñan que dicir ante un modelo universitario europeo ideoloxizado que pretenden reducilo a unha minoría clasista. Quizais nada teñan que dicir ante unha Europa, e un Tratado de Lisboa, que persiste na sacralización da “liberdade de mercado” que converte aos cidadáns en súbditos.

O certo que á maioría da poboación chéganos un discurso político bastante plano. En boa parte a valoración positiva que temos do noso goberno autonómico é porque preferimos obviar os defectos, esperando que nun futuro non moi lonxano a nosa esperanza fágase realidade.

Neste panorama os movementos sociais, que provocaron con Nunca Máis o cambio galego, seguen a marcar o camiño. Desde a ría de Ferrol a Corrubedo, desde o Courel á ría de Pontevedra; os seus herdeiros reclaman outra Galicia que é posible. Non son “antisistema”. Só son a base social do PSOE galego e deste BNG post beirista; cuxos dirixentes son perfectamente intercambiables e descubriron, repentinamente, ou iso cren, que trátase soamente de “xestionar mellor ca dereita”.

Erran, e como mostra aí está o resultado municipal que lle impediu obter a Deputación de Pontevedra ao PSOE. Facer país é algo máis. Desde a esquerda galega é necesario a reformulación da acción política, a discusión dun programa federalista e nitidamente post: Post fraguista e post capitalista. A reformulación do funcionamento dos partidos, e a súa conexión cos cidadáns; a reformulación dunha política económica e fiscal que está supeditada aos intereses dun empresariado que considera que o seu “dereito de propiedade” sobre o medios de produción esixe perpetuar unha clase traballadora precaria, “mileurista” nos mellor dos casos, e que reclaman constantes e insolidarias baixadas de impostos.

É o momento de conquerir a incorporación dun amplo sector de traballadores/as, das novas clases urbanas e das novas xeracións, que entenden que a galeguidade non está supeditado a un territorio, que o avance da democracia postliberal resultará da confluencia entre a esquerda tradicional cos movementos altermundialistas, os pobres e os inmigrantes elevados á categoría de actores políticos fundamentais.

*(Este artigo forma parte do número 23 da revista “Razón Socialista”, 2º Semestre 2007, editada pola Asociación Cultural Fuco Buxán).

Galicia… a seis voces

Eblogtv.es acaba de editar o seu documental (pincha aquí) titulado “Galicia”. Pretende ser unha visión plural da nova Galicia que xa emerxeu e que pula por mudar o país, adaptándose as novas realidades deste mundo globalizado.

Enrique Castro, promotor desta televisión por internet, que afunde as súas raíces na cultura dos blogs, introduce e fai de condutor do seu propio documental. De algún xeito, este catalán afincado en Compostela, ou este galego – catalán amosa a súa propia visión do noso país, para despois dar entrada a cinco entrevistas de xente diversa.

Estas persoas son: Natalia Fernández, da Fundación Granell; Xosé Antonio Gómez, secretario xeral de UGT Galicia; Teresa Banet, arquitecta e urbanista; Marcus Fernández, editor de Código Cero; e quen subscribe, este comentario. Obviamente, non pode ser un documental exhaustivo. Pero, si que serve para romper moitos tópicos sobre nós os galegos. Aínda que si é certo que o documental sufriu cambios desde a idea orixinal, algo normal, xa que unha cousa é o que queres facer e outra o resultado final. Máis creo, sinceramente, que ten moito interese. Rompe coa visión “folclórica” ou mirada “cara a dentro”, que soe darse da nosa terra e das nosas xentes. Estamos no mundo.

Os argumentos mencionados son variopintos; desde a actividade cultural, pasando pola situación da Galicia industrial ou desa Galicia das novas tecnoloxías, e unha moi interesante reflexión sobre o urbanismo, e a calidade de vida que nos prestan as nosas vivendas e a nosa cultura urbanista. Pola miña parte queda a reivindicación da Galicia traballadora, das cidades de Ferrol e Vigo, na consecución da España democrática e autonómica; do carácter estratéxico de Galicia como ponte entre o mundos hispano e luso.

Espero que vos guste. Parabéns (e grazas) a Enrique e a Eblogtv.

Libros para cambiar a vida

Teño a costume de ir mercando libros que sei que non vou ler inmediatamente, como si por algún motivo necesitara eu ter un certo repouso antes de poñerme a lelos. Iso fai que algúns pasen moito tempo inertes na miña biblioteca.

Supoño que forma parte do misticismo que lles teño. A relación do lector/a co libro vai máis alá dunha simple relación instrumental; de algún xeito, forma parte dunha relación físico – psicolóxica.

Tamén teño a costume de mercar aqueles ensaios que atopo dos anos setenta, oitenta e principios dos noventa. Basicamente, produto dos cambios sociais que alumbraron a Transición, os Estatutos e a Democracia en España.

A vantaxe deste ensaios, editados hai xa uns anos, é que che permiten ver a dimensión do retroceso político – ideolóxico que a esquerda experimentou en toda a súa magnitude. O desplome do Muro de Berlín e a globalización neoliberal trouxeron unha hexemonía política e cultural da dereita. Que se ben esta última manifestaba unha certa cautela coa súa voracidade, cre chegado o momento de sentalas base definitivas do seu dominio por varias xeracións. Sarkozy ou países como Polonia son casos claros, aínda que o primeiro vernizado dunha suposta “modernidade” e no caso polaco rexurdindo os seus máis vellos instintos de dominación.

Entre estes libros meus están “Por una alternativa de la izquierda socialista (El C.E.R.E.S. : Un combate por el socialismo)” (Dédalo Ediciones, 1978), cunha introdución de Francisco Bustelo; e a obra de Adam Schaff, titulada “Historia y Verdad” (Editorial Crítica, 1988).