Vai para oito anos que comezaron as obras de remodelación da Praza de España de Ferrol e aínda queda un bo treito antes de que, a que sen dúbida é un dos lugares máis emblemáticos da cidade, volva a poder ser ocupada e humanizada polo uso diario dos cidadáns.

Se ben é certo que no mandato de Xaime Bello e Amable Dopico empezan o que son as obras dentro da Praza de España, coa retirada da Estatua do Cabalo, feito este último demandado pola cidadanía democrática e amplamente celebrado no seu día; é ben certo, que xa de antes estaba chafada a sorte desta praza. Hai que lembrar que onde hoxe levántase o Edificio Administrativo da Xunta de Galicia e un voluminoso grupo de vivendas privadas de alto nivel, nos anos noventa, o famoso aparcadoiro estaba proxectado no seu solar (de propiedade municipal), con dúas plantas subterráneas. E xunto coas oficinas da Administración Autonómica, ían ir un centro público da terceira idade e falábase tamén dunha residencia universitaria. Aquel solar foi cedido nun pelotazo, dentro dunha xeira de irregularidades urbanísticas causando unha perda patrimonial para a Cidade de Ferrol.

Quizais, visto desde hoxe resulte rechamante, que os que defendíamos o Ben Público – un coñecido grupo de militantes socialistas – tiveramos que sufrir unha denuncia penal por “suposta difamación” e unha proposta de expulsión do noso partido, ambas archivadas finalmente; máis estou convencido de que se fose hoxe, aquel concelleiro de urbanismo denunciante sería cesado, e con toda probabilidade a súa executiva local disolta.

En fin, un bo negocio privado e un mal negocio para o Concello. En calquera caso, o que pretendo dicir é que a planificación da Cidade – que ten que ser a medio e longo prazo e cun amplo consenso político e social – non pode estar hipotecada polos intereses particulares.

Hai que salientar que neste mandato municipal foi positivo que inicialmente se paralizaran as obras, que co apoio da entón Consellería de Ordenación do Territorio – socialista – se rescataran a pesar do alto custe económico, e creo que unha xestión razoable do actual concelleiro de urbanismo, Ánxel Mato, permitirá recuperala dentro do posible e normalizar a vida cidadá neste punto principal da cidade. Outra cousa será o que no futuro poida facerse nela. Probablemente a xestión da actual Corporación sexa para moitos anos, e será outra xeración política quen definitivamente conforme a Nova Praza de España.

É evidente tamén, que o desenvolvemento desta “solución de urxencia”, incluído o uso do subsolo, segue sometida aos avatares do desencontro das esquerdas. A ruptura municipal da coalición entre o Partido dos Socialistas de Galicia e Esquerda Unida representa un fracaso para esta cidade, e nun primeiro término para as formacións locais que están obrigadas a nos representar axeitadamente.

Uns parecen que tarde déronse conta que nove son menos que trece, con serios riscos de enfadar aos seus electores situados máis á esquerda, e que a dereita local traballa pola derrota do actual alcalde, obviamente; e outros, quizais crean que atoparon un xeito de facer valer o seu peso. É evidente que coa actual situación Esquerda Unida amosa que son imprescindibles para a estabilidade política do Concello de Ferrol, e ao mesmo tempo, poden marcar sen pudor as súas diferenzas co Partido Socialista; a peaxe está en que a súa influencia real na gobernanza e nos cambios políticos da cidade é moito menor que nun goberno compartido.

Sigo a pensar, que neste tema, así como o que require un proxecto de esquerda para a nosa Cidade, esixe da unión das tres forzas progresistas de Ferrol; da confluencia de socialistas, esquerdistas e nacionalistas. Aqueles cidadáns que asinamos o chamado “Manifesto a prol dun Goberno de Progreso para Ferrol” en outubro de 2008, seguimos a ter razón. E nas eleccións municipais do 2011 os cidadáns darán o seu veredicto. Igual hai sorpresas.

Publicado no Diario de Ferrol (17-12-2009) e no número 27 da revista Razón Socialista (Segundo Semestre, 2009).

Acaba de celebrarse a Conferencia dos Presidentes autonómicos co Presidente Zapatero. A cuestión central estaba en como enfrontarse á crise económica, que ademais contou coa presenza dos axentes sociais. Vaia por diante que basicamente estou de acordo co plantexamento de Geluco Guerreiro; hai unha evidente falta de cultura política sobre o que representa a España das Autonomías, e o papel que deben desenvolver os seus Presidentes fronte aos seus partidos.

Dicía Miguel Barros – son consciente que como militante socialista cometo un anatema ao citalo – que cunha aparente descentralización cuasi federal, os partidos estatais o suplían cun reforzamento interno do seu centralismo, que confundían o papel dos Presidentes autonómicos con meros delegados dos seus partidos. O chamado modelo soviético.

Pero, é ben certo que o Presidente de Galicia, Sr. Núñez Feijóo errou no papel que desempeñou nesta Conferencia. Levado por esa disciplina interna do PP, esqueceu que como Presidente galego non pode supeditar os intereses xerais da Comunidade aos do Sr. Rajoy, que nin estaba convocado a esta cita, nin se lle esperaba. Tamén, comete un segundo erro; coa súa sobre – interpretación dá a sensación que vese como un Presidente galego momentáneo á espera de dar o salto á política española; en espera de suplir ó propio Rajoy?

En todo caso, tamén é necesario analizar as dúas propostas que fixo o PP español, e que foron rexeitadas: a baixada de impostos e a redución das cotizacións patronais á Seguridade Social. Iso si, disfrazadas dun suposto apoio á pequena e media empresa; saben do impopular de defender abertamente á CEOE e aos grandes grupos financeiros.

Baixo o eufemismo da baixada de impostos esconde que unha vez máis, dende a dereita consideran que son os traballadores – o 65% da poboación – os que deben soster fundamentalmente a carga fiscal en España. Xunto a isto, está tamén outra rebaixa da cotizacións patronais – que non son máis que un salario diferido dos propios traballadores – á Seguridade Social, pretendendo que isto sexa un estímulo para a contratación laboral, cando o que evita a consolidación do emprego, e ademais, convértese nunha das principais causas da siniestralidade laboral, é precisamente unha lexislación laxa en defensa dos dereitos sociais e excesivamente favorable á hexemonía e abuso patronal.

Hai unha falacia coa idea de que se hai baixada de impostos e de cotizacións ás clases máis pudientes haberá un capital extra para o investimento no emprego. A práctica amosa precisamente o contrario; precisamente estes feitos están tamén na orixe da crise económica. Por unha banda, o traspaso de rendas do traballo a rendas do capital trouxo que as capas populares tiveran menos recursos, ocasionando un retroceso no consumo; así como, ese capital extra en mans dos grandes financeiros, para aumentar o seu rendemento foi a parar a investimentos especulativos que acabaron nas sucesivas burbullas especulativas, que son base da actual crise económica. En fin, a dereita propón como medidas anti – crise, aquelas que levaron á mesma.

Non hai que esquecer que o Presidente Feijóo está a implementar en Galicia medidas encamiñadas a reducir o salario diferido da maioría da poboación, en aras dunha suposta redución de gastos. Basicamente, están a desmantelar o que quedou sen privatizar da Era Fraga, porque uns dos elementos que levou á derrota da coalición do PSdeG e BNG nas eleccións autonómicas do 1 de Marzo de 2009 – e teño pendente facer unha análise máis detallada da intervención do ex Presidente Touriño, “Galicia na encrucillada” – foi que no fundamental, asumiron como propio o modelo económico herdado da etapa anterior, xunto coas grandes débedas coa sociedade galega – así recoñecido polo propio Pachi Vázquez, actual secretario xeral socialista – como son Reganosa e a Cidade da Cultura. É dicir, está o PP galego desmantelando a sanidade, o ensino e os servizos públicos aínda sen privatizar; cun sistema cando menos novidoso nas formas: oficialmente defenden os servizos públicos, pero, néganse a darche o financiamento axeitado para poder exercitalos adecuadamente. Ao final, teremos que elixir entre uns servizos comunitarios devaluados ou pasarnos ao sistema privado.

Con estes elementos é entendible a oposición en bloque dos presidentes autonómicos do PP.

O novo modelo produtivo, se non quere ser un simple lema, necesita do avance da democracia, é dicir, da participación decisiva dos traballadores na xestión económica, dunha redistribución real da riqueza e dunha política económica expansiva, tendo como base o sector público, e polo tanto, o reforzamento do Estado, tanto a nivel central, autonómico, como municipal.

Mariano Rajoy e outros dirixentes do PP acaban de criticar a manifestación de hoxe organizada pola UGT e CCOO. Considera que estes deberan rirlle as grazas á dereita económica, causante desta crise social, e da que el é un dos seus representantes políticos. Mariano bota en falta aquelas manifestacións nacionalsindicalistas organizadas pola ditadura franquista onde os traballadores vitoreaban as súas cadeas.

Pois si. A crise económica, a pesar do que pretende o Presidente da CEOE necesita visualizar aos seus causantes. Obviamente, á dereita non lles interesa este asunto, xa que eles son os culpables e polo tanto, o que hai que cambiar é o modelo neoliberal que supuxo un retroceso en benestar, dereitos sociais e democracia. O liberalismo económico é enemiga da Democracia, así foi sempre historicamente e segue a selo. O término liberalismo nace para definir á dereita contraria á democracia que pretendían instalar os revolucionarios franceses de 1789.

A virtude da manifestación sindical de hoxe en Madrid é que focaliza nos culpables esta crise: a dereita económica, a dereita política; pero, tamén é certo co Partido Socialista ten que pagar a súa penitencia por mor de non mudar no esencial eses postulados neoliberais, é polo tanto, tamén un serio toque de atención á dereita socialdemócrata neoliberal que segue a tutelar a área económica do Goberno e do propio Partido Socialista.

Máis teño que recoñecer que estou de acordo con Mariano. Hai que cambiar a política económica que levounos á crise. Fronte a idea de supeditar os dereitos, as persoas e o propio Estado de Dereito aos intereses especulativos e insolidarios dunha minoría; hai que abrir espazos para un novo modelo produtivo onde a democracia entre no entramado económico – financeiro, que conte coa decisiva participación da inmensa maioría da poboación, non so por cuestións políticas, senón por simple cuestión de eficiencia económica e de loita contra a fraude e as deslocalizacións.

Parabéns aos sindicatos. Aínda queda moito camiño.

Este xoves o Teatro Jofre de Ferrol estaba ó completo (ver fotos). Non cabía ninguén máis. Era a estrea do documental “O Segredo da Frouxeira”; un proxecto común que desde a Asociación Cultural Fuco Buxán e os amigos da Asociación de Memoria Histórica Democrática e da Fundación 10 de Marzo, tíñamos unhas grandes ganas de ter consumado.

Este documental magnificamente realizado polo amigo Xosé Abad – e acompañado na fotografía por Suso Bello, na montaxe por Sandra G. Rey, na produción por Héctor Diéguez, na música orixinal por Marcelino Galán, a voz solista é Estíbaliz Espinosa e o son foi a cargo de Zen Audio Pro – relata a represión fascista no antigo Concello de Serantes (hoxe integrado no de Ferrol) en 1937 que acabou cos asasinatos do seu alcalde republicano Alejandro Porto Leis e os tres amigos que o ocultaron até que os catro foron “paseados” na Praia da Frouxeira (Valdoviño): Modesto del Río Polo, Jesús Miño Loureiro e Avelino Landeira Maneiros .

Reconstrúe a vida destas persoas boas, e tamén das súas familias. Os fascistas non contentos cos asasinatos, propagaron infamias sobre eles, e conseguiron afastar aos propios familiares uns doutros, sementando dúbidas sobre eles. O documental é unha achega á verdade histórica, pero tamén á reagrupación destas familias que dobremente pagaron a envexa e a barbaridade do franquismo.

A proxección, desde os primeiros minutos, encheron ao auditorio dunha forte carga emocional, e que a duras penas logramos conter a bágoas. A baixeza falanxista, as testemuñas, a confesión – cuxo orixinal atópase no Arquivo Militar de Ferrol – conseguida baixo tortura e asinada coa propia sangue de Porto Leis, o roubo dos bens dos represaliados, as vidas frustradas dos fillos…

Como o documental conta co apoio de diversas Institucións, entre elas a propia TVG, é de esperar que pronto chegará ao público galego. Tamén colaboraron os Concellos de Ferrol e da Coruña e a propia Deputación. Sexa pola tele ou directamente a través do DVD non volo perdades, paga a pena. Os figurantes son membros do grupo ferrolán Bartoleta Teatro e da propia Fuco Buxán.

Non é a primeira vez que Xosé Abad participa nun proxecto con  Fuco Buxán, leva xa moito tempo colaborando coa nosa revista “Razón Socialista”, así como na homenaxe galega a Isaac Díaz Pardo. Grazas Xosé, polo teu compromiso e profesionalidade.

Xosé Manuel Sarille estará dentro dunhas horas – este xoves 29 – na Galería Sargadelos de Ferrol. Invitado pola Asociación Cultural Fuco Buxán, vén a presentar a súa novela “Polos fillos dos fillos” (Candeia Editora). O acto celebrarase a partir das 20 horas, previamente, será entrevistado por diversos medios de comunicación da cidade ferrolá.

A novela é unha recreación da represión que os galegos sufrimos nos anos máis escuros da ditadura franquista. E esa etapa de consolidación do réxime nos anos corenta e cincuenta, onde toda esperanza desaparece coa derrota da Segunda República na Guerra Civil española. É tamén a recuperación da historia da súa propia familia, grazas ao cal o autor arma toda a trama da novela; e tamén a historia da represión en Castroverde (Lugo) desde os primeiros momentos do golpe de estado e as ansias de liberdade asasinadas dunha poboación labrega simpatizantes da esquerda, do partido socialista e demais partidos progresistas.

É esta unha historia ben construída, densa e comprometida cunha realidade crúa, pero, que ao mesmo tempo, resulta ser unha novela histórica, pero, tamén de recuperación e de reivindicación da memoria democrática do noso pobo, de recoñecemento ás vítimas do fascismo español.

A vantaxe que teñen os libros é que a cada cal permítese facer a súa propia lectura, pero podo asegurar que vexo nesta novela de Sarille esa prosa incisiva, comprometida a cada parágrafo e completa da mellor literatura de Saramago. Aínda que doutro xeito, por momentos teño a mesma sensación de cando lin o “Ensaio sobre a cegueira” (Editorial Caminho).

Sarille non ten o apoio mediático de moitas das grandes firmas literarias do noso País. Estamos ante unha persoa libre nas súas opinións e iso non gusta ao poder, sexa cal sexa este. De feito, na etapa xustamente anterior na Radio Galega, foi apartado da tertulia nocturna porque era crítico coas formas de facer desde o BNG co – gobernante. E todos somos coñecedores da súa militancia nacionalista e compromiso social.

O que si podo asegurar é a súa calidade literaria, a nivel de calquera dos grandes da literatura galega. Este xoves temos unha ocasión para escoitalo, e tamén, para facernos coa súa novela. Que como di nela: para cambiar o mundo, cómpre ler.

Vémonos alí, na Galería Sargadelos de Ferrol, ás 20 horas.

Multitudinaria foi hai unhas horas a manifestación a prol do galego en Santiago, convocada pola Plataforma “Queremos Galego”. O PP e o Presidente Feijoó deben rectificar os seus ataques contra a lingua propia do País.

Unha marea de xentes de todas as coras políticas e dos movementos socio-culturais do País, dixéronlle ao Goberno da Xunta de Galicia que vai por mal camiño. Non se pode atacar a seña básica, a raíz do que somos, sen ter enfronte á sociedade galega e aos seus cidadáns. O PP debe voltar ao consenso lingüístico que rachou por facerlle as beiras aos ultras que queren que o idioma desapareza, e Galicia sexa monolingüe en castelán.

Ademais, é evidente que a manifestación de hoxe en Compostela – ante unha oposición que aínda non fixo a lectura correcta da derrota electoral das eleccións autonómicas do 1 de marzo – marca a liña a seguir fronte un PP ávido de desmantelar os dereitos dos cidadáns, non só no galego, senón nos servizos sociais, a sanidade e o ensino públicos; ávidos de reducir as liberdades colectivas, individuais e o minguado Estado de Benestar galego.

O espírito de “Nunca Máis” segue vivo, e que non se confundan no Partido Popular, gañar unhas eleccións non lle dá dereito para acabar coa base material e inmaterial da democracia. Sobre todo, cando esa vitoria descansa nunha Lei electoral que prima o voto por territorios sobre a propia poboación; foi a distribución provincial de escanos o que lle deu a maioría absoluta, os seus votos seguen a ser inferiores á suma de PSdeG – PSOE e BNG.

A Asociación Fuco Buxán tamén estivo en Compostela hoxe. A pancarta é a que encabeza este comentario. Intenta reflectir que a raíz dos galegos, de Galicia é o galego. Simple, pero sinxelo.

Acaba o Gobernador do Banco de España de pasar pola Comisión de Orzamentos do Congreso dos Deputados, e segue a pedir reformas laborais, baixada de salarios e máis subempregos para os traballadores, desregulamentos e traspaso de rendas do traballo a rendas do capital. Defende que a crise a paguemos, en exclusiva, as clases populares.

Mágoa que o Sr. Fernández Ordóñez non afirmara que a crise das Caixas de Aforros vén dada precisamente polos métodos privados de xestión. Que non afirmara a necesidade dunha forte banca pública ao servizo de políticas expansivas, que reparen as feridas económicas produto da voracidade dunha clase empresarial especuladora.

O Gobernador tamén esqueceu falar da necesidade que ten a nosa economía dun forte sector enerxético, que só sería posible coa re – nacionalización das grandes corporacións, e que están formando un oligopolio, deixando indefensos aos consumidores fronte aos seus abusos.

Por non falar da necesaria reforma nas estruturas das empresas. Acaso non é unha medida de eficiencia económica, de antídoto contra a deslocalización, de saúde democrática, a participación dos traballadores na propia xestión nas medias e grandes empresas?

Ler artigo completo en Vieiros

En Español (Socialdemocracia.org)