Se ben é certo que os sindicatos deben modular a súa resposta ante un goberno recén elixido nas urnas (que basicamente está a facer pagar a crise ás clases populares), tamén deberan empezar a elaborar un contra discurso e apostar progresivamente pola mobilización social. O contrario é caer no mesmo erro da esquerda, especialmente polo partido socialista, que foron castigados pola súa incomparecencia contra os abusos e o deterioro do nivel de vida.

Hoxe a única reforma laboral eficiente sería aquela que apostara pola xestión conxunta de traballadores e patronal nas empresas; a precariedade do mercado laboral é un dogma ideolóxico que busca debilitar a capacidade de resposta e a “moderación salarial” vai na liña de axudar a concentrar a riqueza en mans dunha minoría avara que impide a recuperación.

Precisamente, si a recesión vén dada pola contracción do consumo e para tirar do conxunto da economía, é cando os salarios dos traballadores deben medrar xunto co emprego público. Se hai estabilidade laboral e maior nivel de ingresos, aumentará o consumo.

Enlace a Diario de Ferrol.

A recente asemblea do socialismo ferrolán, cara ao 38 congreso en Sevilla, reflicte a situación provocada pola federal na liña de debilitar o debate, desviándoo a un cara a cara entre dúas persoas para a secretaría xeral da mesma familia, o social-liberalismo. Á marxe de que no “chaconismo” local quizais destaquen os máis pretos ao ex director daquel Astano da reconversión, Amable Dopico; tamén é ben certo que non só a esquerda do partido está dentro da alternativa que representa Rosa Méndez.

En calquera caso, a Agrupación Socialista ten unha situación de bloqueo, onde os axustes de contas persoais entrecrúzanse cos posicionamentos ideolóxicos, por mor de paralizantes e pretéritas fidelidades que provocan a melancolía política (que vén da derrota municipal de 2011).

Na Historia do Ferrol democrático, todos os seus feitos importantes están intimamente ligados ao devir do socialismo. Isto obriga a que dende a executiva local, da deputada e por parte de todos os concelleiros e concelleiras, deban facerse xestos persoais e políticos que permita a entrada de aire fresco.

As familias do socialismo ferrolán deberían perfilarse fundamentalmente por afinidades políticas e ideolóxicas, para así poder abrir a nova etapa que necesita a cidade. Para defender, e incluso liderar un proxecto político ás veces non resulta necesario saír na foto ou ser cargo público. Ás veces é necesario dar un paso atrás.

Ver en Diario de Ferrol.

O vemos claramente en Ferrol, onde o actual goberno do PP está a asignar convenios e repartir subvencións a entidades cuxo primeiro obxectivo normalmente é o que eles chaman a “Evanxelización”; ou sexa o adoutrinamento relixioso ou a alienación social. Aí está a polémica coa chamada “Red Madre”, vinculada aos sectores integristas do nacional – catolicismo e ao chamado “Tea Party español”.

En contraste, hai pouco o Pazo da Cultura de Narón acolleu o VII Festival da ONG Lena. Unha entidade que para poder exercer a verdadeira solidariedade cumpre co primeiro requisito: ser laica. É dicir, non busca adoutrinamentos relixiosos, nin lle interesa saber a filiación política, nin o modelo de familia dos beneficiados… Neste caso, teñen como sinal de identidade o axudar ás xentes de Lençois en Bahía (Brasil), cando por outra banda a crise serve de escusa para retirar o apoio a verdadeiros proxectos de cooperación e desenvolvemento.

Precisamente, este último modelo de ONG é o que debera ser imitado; Lena si é solidariedade. O outro é vicario do vello concepto de “caridade”, que exercen os promotores das diferenzas sociais deixando como esmola o que lles sobra, para despois pasar a factura correspondente da submisión.

Enlace a Diario de Ferrol

Por momentos parecen despertar os socialistas. Mais os responsables da derrota seguen empeñados en non darse por aludidos; estanse a presentar como promotores da necesaria renovación. Non teñen asumido que, se ben o PP si ten teito electoral, os socialistas xa non teñen chan. A partir de agora xa non vale con esperar a que o Gürtel e as mobilizacións cidadáns leven novas augas ao vello muíño.

Deben facer propósito de enmenda, pedir perdón por non querer pelexar contra a dereita, por asumir as políticas neoliberais do dúo Merkozy e dicir que estas eran imprescindibles, por facer da política unha profesión. Moitos están tan cómodos, que prefiren estar na oposición que en levantar unha alternativa crible contra a dereita, especialmente, porque agora teñen que render contas.

Para recuperar a credibilidade necesítase elaborar un novo discurso, transparencia e recuperar o partido militante e a moitos dos que xa marcharon. Para recuperar credibilidade deberán facer sacrificios persoais, asumir que os novos tempos necesitan novas voces.

E hai que empezar dende a base. Por iso, son tan importantes asembleas como a de mañá a celebrar pola Agrupación Socialista de Ferrol. Os militantes deben tomar a palabra, deben apostar por unha nova alternativa que os reconcilie cos traballadores e con Ferrol. O novo discurso do socialismo ferrolán pasa por outra práctica e superar as poses mediáticas.

Enlace a Diario de Ferrol.

Nos anos noventa Adam Schaff(1)afirmaba que o xiro ao liberalismo dos socialdemócratas traía consigo que os antigos comunistas ocuparan o espazo ideolóxico dos anteriores. Evidentemente, a responsabilidade da socialdemocracia oficial do PSOE é fundamental; pero tamén a falta de alternativa tanto do nacionalismo galego como dos sucesores do PC vén dada porque substancialmente defenden o mesmo modelo, e porque ás súas prácticas políticas son de feito intercambiables. É dicir, fáltalles programa e acción reais na sociedade. Isto explica o rexeitamento da inmensa maioría da poboación, a forza do “todos son iguais” e do “non nos representan”.

A falta de conexión directa cos partidos de esquerda do movemento plural representado polo 15M, xunto a que o triunfo do PP vén dado pola desafección dos traballadores e das clases medias polas listas electorais das esquerdas tradicionais, abre unha etapa inmediata de deslexitimación do parlamentarismo e do actual sistema de partidos. Nun momento onde o PP fala dunha “nova transición histórica” co pretexto de romper os consensos constitucionais e pechar o ciclo político que naceu co Referendo de 1978. Unha dereita coas raíces nunha Alianza Popular que recollía a sectores do tardo franquismo, que se viron na obriga de sumarse á democracia se non querían ser laminados. Agora, coa crise das esquerdas e de sociedade que padecemos, permítelles apostar por un sistema onde a maioría da poboación non se sinta representada (abocándoa á auto-marxinación política), e avogando por un réxime “censitario” similar ao do século XIX.

Dende o socialismo oficial non entenderon que a renuncia a intervir politicamente na economía, a falta dun poder certo dos traballadores – a súa verdadeira base social – e dos seus sindicatos na xestión directa das empresas, impide o desenvolvemento dunha democracia real. O traballo segue a ser o eixo central da nosa sociedade, e se se desenvolve en condicións abusivas en favor da patronal, a democracia é imposible; incluso políticas sectoriais como a conciliación da vida familiar ou de igualdade de xénero caen, xa que non teñen base de apoio. E aí están as propostas da CEOE a prol dunha auténtica ditadura do capital. Volveremos ás mobilizacións polos dereitos de folga, manifestación e opinión, xunto coas actuais provocadas pola avaricia dos financeiros?

Outros elementos son a parálise do movemento sindical e a súa unidade. Durante anos foron construídas grandes burocracias sindicais, que agora a dereita aproveita para pór en cuestión cos recortes de liberados; mais os sindicatos son os únicos con suficiente masa crítica para abordar o día a día. Deberán politizar aos seus cadros, simplificar estruturas e adiantar a fusión entre UGT e CCOO, así como buscar a unidade coa CIG e o SLG; abordar uns novos modelos de representación e relacións cos traballadores, alén do actual sistema de competencia electoral.

O asunto central é cómo artellar unha democracia de calidade, xa que segue sen resposta cómo imos liberar as forzas necesarias para organizar a esquerda no medio-longo prazo. O 15M debera ser a transición dende a esquerda tradicional, pero aínda non é a “esquerda nova” que poida hexemonizar a loita democrática cara ao socialismo. Entre outras cousas, teñen que clarificar onde están, se van á converxencia co resto da esquerda social e cos sindicatos de clase, ou acabarán por se converter nesa “extrema esquerda antisistema” da que fala Aznar; é dicir, esfumarse fronte ás ondas reaccionarias que trae o PP. A falta de contido de clase na crítica, leva á intranscendencia práctica, que mobiliza pero non transforma.

Así, vemos como o programa “difuso” e “radical-democrático” do 15M é perfectamente asumible dende a socialdemocracia keynesiana, pero será capaz de ir máis alá, ademais nun momento de cambio de hexemonía no capitalismo global? O movemento nace porque a xeración española mellor preparada, moitos deles universitarios, atopan que non teñen posibilidade de acceder a empregos que lles garanta un alto nivel de vida. O neoliberalismo abócaos á máis absoluta e perpetúa precariedade; son proletarios ilustrados cunha inmatura formación política que ás veces provoca a irracionalidade no seu movemento, pero deben decidir se aspiran a integrarse nas clases medias ou suman os seus esforzos para revitalizar a unha clase traballadora que hai tempo, a falta de liderados serios, esqueceu que o seu obxectivo segue a ser a súa propia emancipación. A clase traballadora debe deixar de ser subalterna, para hexemonizar a construción da verdadeira democracia. Será posible a incorporación do 15M a este proxecto emancipador?

O que si parece determinar é un novo modelo de funcionamento de tipo horizontal, que permite a militancia e a mobilización, fronte a estruturas supostamente unitarias e fortemente centralizadas. Pero non teñen resolto cómo artellar fórmulas territoriais amplas de tipo federal; e cómo superar a nula presenza nos partidos de esquerda.

A construción da esquerda dentro do Partido Socialista, do nacionalismo galego e tamén do conxunto de IU, son tarefas a abordar por aqueles que queren transformar democraticamente a sociedade, así como a interacción bidireccional co chamado 15M; nunha perspectiva europea que enfronte o parcelamento nacional das loitas (portugueses, gregos…), e que tan ben lle vén á dereita para impoñerse. A renuncia a construír as esquerdas dentro dos partidos tradicionais é a renuncia á política.

De aí a necesidade de analizar a causa da derrota destas esquerdas dentro dos seus propios partidos, que se ben seguen a ser organizacións fundamentalmente enraizadas na clase traballadora, sofren todos eles unha excesiva mesocracia, o que posibilita o despotismo ilustrado e a negación da democracia interna, desvencellados dos propios traballadores aos que formalmente representan (estamos basicamente nun discurso de clases medias asentadas que aspiran a emular ás clases altas). As Primarias e a participación directa incluso dos simpatizantes non afiliados (que obviamente os militantes ven a estes últimos con certo receo) son mecanismos a afondar. Serán posibles amplas plataformas e/ou coalicións entre os militantes organizados e os movementos sociais?

Temos, ademais, a necesidade de traballar xuntos para izar unha alternativa crible contra a dereita en Galicia, así como da necesidade dunha ampla fronte de esquerdas federal, ou cando menos, candidaturas unitarias ao Senado.

Hoxe, renunciar a isto ou a tirar da socialdemocracia cara á esquerda, é tanto como suxerir que a maioría dos traballadores/as son de dereitas ou que a esquerda queda reducida a menos dun 10% do electorado. Na práctica a renuncia a ensaiar calquera proxecto de transformación social.

Para esta esquerda nova necesitamos dunha militancia activa e constante, que viva a mesma realidade dos e das traballadoras. Conscientes de que o avance da democracia e do Estado de Benestar leva á confrontación coa dereita, e que os pactos con ela serán sempre transitorios e precarios. Unha clase obreira ilustrada con achegas de novos cadros universitarios que, nun debate sobre a reconstrución da esquerda, Santiago Carrillo(2)prevía que virían procedentes das ONGs, e agora deberan vir dende o 15M (igualmente non garantido a falta dun foco de atracción para o exercicio da militancia). Pero, militantes sociais que xa constrúen asociacións da esquerda plural como Fuco Buxán (filla da revista Razón Socialista)(3), Inflexió, o Foro Social de Ferrolterra e outros moitos (Namentras, Ben Común, Socialismo 21…), que a curto prazo teñen que artellar a resposta social en defensa do público fronte aos recortes e privatizacións da dereita (e no caso do ensino hai ademais unha batalla ideolóxica para abortar a formación dos traballadores e sectores progresistas das clases medias, que poidan declararse en rebeldía).

Estamos ante o reto de construír un novo bloque histórico, político e cultural de esquerdas en términos gramscianos. Socialista en sentido pleno, anti e postcapitalista. Sabendo que sempre hai un camiño, senón o crearemos.

 Notas numeradas:

1. Perspectivas do Socialismo Moderno. Reflexións dun marxista polaco. Sistema-Crítica. Páx 66.

2. La Gran Transición. ¿Cómo reconstruír la izquierda? Editorial Planeta.

3. A revista Razón Socialista foi fundada en 1995 – por militantes da Agrupación Socialista de Ferrol – dando participación inmediata a persoas de todas as esquerdas, e que conxuntamente en 1999 fundarían Fuco Buxán.

Nota á marxe: Lémbrovos que hai unha versión reducida e publicada no Diario de Ferrol o 5 de decembro de 2011, que levou o título “Unir as loitas e re-construír a esquerda”.

Mais, o seu mandato empeza a tinxirse de cores escuras. O recente acto de celebración da Constitución, así como a actuación do seu concelleiro de participación cidadá, están a amosar as incapacidades dos conservadores ferroláns para facer do Concello a casa de todos os seus administrados.

Confundir a maioría absoluta coas formas absolutistas é unha grave erro xenético da nosa dereita patria. Por moi maioritario que sexa un Partido, debe saber que o respecto aos outros forma parte da esencia democrática. E pola contra, pretender instrumentalizar un acto institucional de todos, ou tocar corneta para que os seus militantes vaian a axudar a abortar un encontro veciñal, e así trastocar o concepto democrático de participación, son erros de quen confunde a presente democracia con aquela outra orgánica do réxime franquista.

O PP local estalle declarando a guerra a aqueles que teñen outro modelo social e de cidade? Teñen maioría no Concello, pero senón hai unha rectificación no camiño emprendido polo actual equipo municipal, atoparanse cunha crecente contestación social. Dicía Maquiavelo que a exhibición inxustificada do poder acompaña o rexeitamento e sedición dos gobernados.

Ver en Diario de Ferrol

Este longo artigo chámase “A construción dunha esquerda nova tras o 20N” e sairá publicado no número 31 da revista Razón Socialista (da que sabedes son o seu subdirector), editada pola Asociación Cultural Fuco Buxán. En breves días será presentado, xa que está a ser imprensa en papel.

Déixovos o enlace ao Diario de Ferrol: “Unir as loitas e re-construír a esquerda”.

As eleccións do 20N supoñen unha derrota histórica para o partido socialista, resultados positivos pero insuficientes para o BNG e para Izquierda Unida. O contraste está que cunha crise económica e social provocada por políticas de dereita, curiosamente dánlle a esta unha ampla hexemonía que non tiña dende a ditadura.

E non foi a crise, senón a súa xestión xunto coas renuncias en favor do neoliberalismo – reforma laboral, das pensións, constitucional – o que levou a catro millóns de cidadáns a retirarlle o seu apoio ao Partido Socialista. O vello felipismo, hoxe representado por Rubalcaba, afunde ao PSOE e pode provocar unha implosión se persiste en controlar a transición interna e pactar con Rajoy novas medidas neoliberais.

Mentres, o BNG ten un respiro, mais deben facer a súa propia refundación que lles permita recuperar aos descontentos. Dende IU logran avanzar co millón e medio de votos, insuficientes para eles ser alternativa, pero que pecha a posibilidade de máis forzas políticas á esquerda do PSOE.

Polo tanto, debe haber unha profunda reflexión dentro destes tres partidos, basicamente lastrados por aqueles que fixeron da política unha profesión e que teñen como único proxecto de transformación a eles mesmos. Necesitamos construír internamente maiorías de esquerda, capaces de acelerar nos partidos os cambios necesarios. Hai unha tarefa urxente: aglutinar á maioría da poboación e provocar unha saída progresista á crise.

Ler en Diario de Ferrol.