Xosé Manuel Sarille estará dentro dunhas horas – este xoves 29 – na Galería Sargadelos de Ferrol. Invitado pola Asociación Cultural Fuco Buxán, vén a presentar a súa novela “Polos fillos dos fillos” (Candeia Editora). O acto celebrarase a partir das 20 horas, previamente, será entrevistado por diversos medios de comunicación da cidade ferrolá.

A novela é unha recreación da represión que os galegos sufrimos nos anos máis escuros da ditadura franquista. E esa etapa de consolidación do réxime nos anos corenta e cincuenta, onde toda esperanza desaparece coa derrota da Segunda República na Guerra Civil española. É tamén a recuperación da historia da súa propia familia, grazas ao cal o autor arma toda a trama da novela; e tamén a historia da represión en Castroverde (Lugo) desde os primeiros momentos do golpe de estado e as ansias de liberdade asasinadas dunha poboación labrega simpatizantes da esquerda, do partido socialista e demais partidos progresistas.

É esta unha historia ben construída, densa e comprometida cunha realidade crúa, pero, que ao mesmo tempo, resulta ser unha novela histórica, pero, tamén de recuperación e de reivindicación da memoria democrática do noso pobo, de recoñecemento ás vítimas do fascismo español.

A vantaxe que teñen os libros é que a cada cal permítese facer a súa propia lectura, pero podo asegurar que vexo nesta novela de Sarille esa prosa incisiva, comprometida a cada parágrafo e completa da mellor literatura de Saramago. Aínda que doutro xeito, por momentos teño a mesma sensación de cando lin o “Ensaio sobre a cegueira” (Editorial Caminho).

Sarille non ten o apoio mediático de moitas das grandes firmas literarias do noso País. Estamos ante unha persoa libre nas súas opinións e iso non gusta ao poder, sexa cal sexa este. De feito, na etapa xustamente anterior na Radio Galega, foi apartado da tertulia nocturna porque era crítico coas formas de facer desde o BNG co – gobernante. E todos somos coñecedores da súa militancia nacionalista e compromiso social.

O que si podo asegurar é a súa calidade literaria, a nivel de calquera dos grandes da literatura galega. Este xoves temos unha ocasión para escoitalo, e tamén, para facernos coa súa novela. Que como di nela: para cambiar o mundo, cómpre ler.

Vémonos alí, na Galería Sargadelos de Ferrol, ás 20 horas.

Multitudinaria foi hai unhas horas a manifestación a prol do galego en Santiago, convocada pola Plataforma “Queremos Galego”. O PP e o Presidente Feijoó deben rectificar os seus ataques contra a lingua propia do País.

Unha marea de xentes de todas as coras políticas e dos movementos socio-culturais do País, dixéronlle ao Goberno da Xunta de Galicia que vai por mal camiño. Non se pode atacar a seña básica, a raíz do que somos, sen ter enfronte á sociedade galega e aos seus cidadáns. O PP debe voltar ao consenso lingüístico que rachou por facerlle as beiras aos ultras que queren que o idioma desapareza, e Galicia sexa monolingüe en castelán.

Ademais, é evidente que a manifestación de hoxe en Compostela – ante unha oposición que aínda non fixo a lectura correcta da derrota electoral das eleccións autonómicas do 1 de marzo – marca a liña a seguir fronte un PP ávido de desmantelar os dereitos dos cidadáns, non só no galego, senón nos servizos sociais, a sanidade e o ensino públicos; ávidos de reducir as liberdades colectivas, individuais e o minguado Estado de Benestar galego.

O espírito de “Nunca Máis” segue vivo, e que non se confundan no Partido Popular, gañar unhas eleccións non lle dá dereito para acabar coa base material e inmaterial da democracia. Sobre todo, cando esa vitoria descansa nunha Lei electoral que prima o voto por territorios sobre a propia poboación; foi a distribución provincial de escanos o que lle deu a maioría absoluta, os seus votos seguen a ser inferiores á suma de PSdeG – PSOE e BNG.

A Asociación Fuco Buxán tamén estivo en Compostela hoxe. A pancarta é a que encabeza este comentario. Intenta reflectir que a raíz dos galegos, de Galicia é o galego. Simple, pero sinxelo.

Acaba o Gobernador do Banco de España de pasar pola Comisión de Orzamentos do Congreso dos Deputados, e segue a pedir reformas laborais, baixada de salarios e máis subempregos para os traballadores, desregulamentos e traspaso de rendas do traballo a rendas do capital. Defende que a crise a paguemos, en exclusiva, as clases populares.

Mágoa que o Sr. Fernández Ordóñez non afirmara que a crise das Caixas de Aforros vén dada precisamente polos métodos privados de xestión. Que non afirmara a necesidade dunha forte banca pública ao servizo de políticas expansivas, que reparen as feridas económicas produto da voracidade dunha clase empresarial especuladora.

O Gobernador tamén esqueceu falar da necesidade que ten a nosa economía dun forte sector enerxético, que só sería posible coa re – nacionalización das grandes corporacións, e que están formando un oligopolio, deixando indefensos aos consumidores fronte aos seus abusos.

Por non falar da necesaria reforma nas estruturas das empresas. Acaso non é unha medida de eficiencia económica, de antídoto contra a deslocalización, de saúde democrática, a participación dos traballadores na propia xestión nas medias e grandes empresas?

Ler artigo completo en Vieiros

En Español (Socialdemocracia.org)

Nós, mulleres e homes demócratas, que sentímonos republicanos; froito da sociedade nacida do consenso de 1978, que por razón da nosa idade, moitas e moitos non votamos, cremos posible a consolidación do proxecto democrático da IIIª República Española, no marco dunha España plural, onde todas e todos teñamos cabida, sexa cal sexa a nosa ideoloxía, sempre que a reivindiquemos á marxe da violencia.

Por iso, pedimos o arquivo definitivo da causa contra Jaume D’Urgell, por entender que nos seus actos non houbo conduta de ultraxe ao Estado, posto que a pacífica substitución da bandeira española constitucional de 1978 (monárquica) pola bandeira española constitucional de 1931 (republicana) trátase única e exclusivamente dun acto reivindicativo de carácter político, co fin de amosar a súa opinión crítica co sistema actual, que impide a elección periódica e democrática da Xefatura do Estado, un sistema que cremos que nace froito do consenso de 1978, imposto polas circunstancias, nunha sociedade na que aínda estaban vivos os ecos e as tensións dunha ditadura que durante 40 anos violou as liberdades civís e políticas e moitos dos dereitos fundamentais da sociedade española.

Ao Xulgado de Executorias Penais, número 7 de Madrid
Praza de Castela. 28071 MADRID

AMANECER EN TEGUCIGALPA. TOQUE DE QUEDA DESDE LAS 16H DEL LUNES.
23 DE SEPTIEMBRE DE 2009

(Recibo esta carta de MCS desde Honduras, que reproduzo no meu blog. Solidariedade co pobo hondureño).

No es necesario despertador, pues es imposible dormir tranquilamente acostándote con represión en los barrios más populares de la ciudad, presos/as en un campo de baseball en el que no dejan entrar a la prensa, la certeza de que la fiscalía de derechos humanos hará la vista gorda ante todo lo que pase y un mensaje ambiguo (yo diría más bien bidireccional) del ministro de asuntos exteriores golpista.

La gente no respetó el toque de queda, se manifestó en sus barrios. Escasez de agua y víveres.

Estuvieron preparando durante todo el día de ayer el allanamiento de la embajada de Brasil, plan que dejaron y desmintieron tras unas declaraciones de Lula da Silva recordando la importancia de la violación del derecho internacional. Estuvieron hasta la tarde sin comida y agua todas las personas, brasileñas y hondureñas, que se encuentran hacinadas en el edificio, sufriendo un acoso constante poniendo parlantes con el himno nacional y con ruidos estridentes frente a la embajada. Finalmente autorizaron al traslado de víveres. La noche anterior les cortaran la luz y el agua.

Me acosté pensando, ¿pòdrán violar el derecho internacional a sus anchas sin que haya intervención?, ¿hasta dónde piensan apretar?

El mensaje del ministro de asuntos exteriores el día de ayer, en nombre del presidente, es en el marco de una rueda de prensa en la que habría un máximo de 3 medios no cómplices del golpe (vamos, que la mayoría no necesitan una rueda de prensa para saber lo que deben decir). Se lee un mensaje primero en inglés y luego la traducción, algo absurdo, pues en la sala no hay nadie que no hable castellano. Es más, sólo hay un periodista cuya lengua no es el castellano y la domina perfectamente. No es un mensaje para Honduras, es un mensaje para el exterior que pueda ser utilizado en los medios de comunicación anglófonos. En el discurso se dice que el presidente golpista está abierto al diálogo con cualquier persona y a cualquier hora; que la única condición es que Manuel Zelaya reconozca las elecciones (el presidente nunca se ha manifestado contra el proceso electoral). Contradicciones dentro del mismo, aunque estas son más obvias cuando comienza la ronda de preguntas con los periodistas: este mensaje sí es para Honduras. El discurso en inglés da la impresión de que ceden, las respuestas a los/as periodistas que se continúa con la misma firmeza, terquedad, diría más bien. El discurso en inglés suena a una llamada al diálogo, las respuestas en español suenan a amenazas.

Tras la rueda de prensa, nos informan que durante el día de hoy tendremos toque de queda.

El helicóptero, recordándonos que no debemos salir de nuestras casas, imágenes de la represión de ayer, números de posibles muertos/as, hospitales abarrotados. Ayer se convocó una marcha pacífica desde la pedagógica, pero tras la fuerte represión de ayer no creo sea posible.

Testimonios de gente diciendo que les han cortado el agua, que no tienen agua. Testimonios de allanamientos de casas y secuestros de gente en las mismas.

Vivo en un país en el que la mayor parte de la gente vive al día. Si no trabajas, no comes. Y ahora no se trabaja. Y las pulpería ya no están abastecidas…

Ahora nos informan de que suspenden el toque de queda (que ironías…) de 10 a 4 para que la gente pueda comprar víveres. ¿Con qué dinero, pregunta la gente en la televisión?

Seguimos.

Honduras, la verdadera, la más honda, cada día me sorprende más con su fuerza. Se está haciendo todo lo posible dentro y fuera para que se rindan, que acepten el mandato divino y del capital, y ahí siguen…

Seguimos.

A dereita mediática, tanto a tradicional como esa nova – que editorializa sobre o “Che” Guevara – andan na caza e captura do Presidente Zapatero, a iso curiosamente hai que engadirlle que significados “ex” que coinciden en materia económica coa Patronal fan de coristas do PP.

Ademais, o Presidente das Caixas de Aforro pide eleccións anticipadas senón hai un pacto social para saír da crise; é dicir, se os sindicatos e o Goberno non fan o que a voracidade da CEOE reclama, cando ten paralizados cento cincuenta mil convenios colectivos, co obxectivo de causar o maior dano á sociedade e aos traballadores. Tamén, é certo, que mentres tanto o Sr. Quintás logra agachar o debate sobre a súa propia xestión, sobre as prácticas especulativas que levaron ás Caixas de Aforro a contribuír á actual crise económica e de como se está a usar o diñeiro público no eido financeiro, e o que é moito máis importante, sobre a necesidade dunha gran banca pública onde estas teñen un papel que xogar, na dinamización e crecemento da economía produtiva e da creación de emprego estable e de calidade.

Mentres o xefe de patronos, Sr. Díaz Ferrán, esixe da Ministra de Economía que o Goberno non lle suba os impostos as clases de rendas altas, e que hoxe eufemisticamente chámanlles “aforradoras”, para agachar que por unha banda son responsables últimos da crise económica e agora, pretenden que se traspasen – outra vez máis – rendas do traballo a rendas do capital.

Hai que recoñecer que ao seu voceiro político, ao Sr. Rajoy empezan a facerlle caso. Hai quen está xa a aplicar o programa electoral da dereita. Aquí en Galicia, o Sr. Feijoó – co argumento da crise – pecha os hospitais pola tarde, saca a gratuidade dos libros de textos ao 70% da poboación escolar e os demais, dependerá segundo o baremo, reduce o número de profesores, reduce servizos públicos; para con estes cartos financiar ós centros escolares do Opus Dei, onde se practica o fundamentalismo relixioso e a segregación por razón de sexo.

Pero, onde máis caso lle fan a Rajoy é en Letonia. A redución do gasto social, tal como pide o PP para nós, significa neste país o peche de 30 hospitais e naqueles que seguen abertos os pacientes deberán pagar 35€ por cama; redúcese nun 50% os salarios dos mestres; o salario mínimo baixa un 20% e as pensións un 10%. Rajoy, De Cospedal, Saenz de Santamaría… deben estar pletóricos. Por fin, lles fan caso. En Letonia.

Tiven a sorte de recibir do propio autor unha obra revisada e actualizada de teatro que leva como nome “La masacre de la calle Contreras”. Unha obra nacida na época franquista e que vén a celebrar as máis das vinte mil visitas có amigo Torregrosa, ten na súa bitácora en internet “Cumbres Borrascosas”.

Este é un prezado regalo que recibo, que vai a revalorizar a miña biblioteca persoal, e que recoméndolle a todo o mundo, xa que logo é de moi doado acceso con isto das novas tecnoloxías. Ademais, poderán ver neste blogue unha gran parte da obra literaria (novela, poesía, teatro, conto e cine) deste ferrolán comprometido coa cultura e polo cambio para unha sociedade máis xusta. Quizais as súas obras máis coñecidas polo público sexan o libro “El Juicio de los 23” (proceso xudicial que o franquismo abre contra os líderes do 10 de marzo de 1972 en Ferrol) do que é coautor xunto con Rafael Pillado e Enrique Barrera e a novela “Abordajes”, cuxa portada é un fragmento dunha obra orixinal do pintor Víctor García Novás, así como, as súas colaboracións no suplemento “Nordesía” deste xornal.

“La masacre de la calle Contreras” é unha obra teatral en dous actos onde un popular prostíbulo vai ser o escenario do que lle acontece a mulleres que acusan nelas as dificultades da vida; que unha vai morrer a mans de mariñeiros da armada dos Estados Unidos; de presións policiais e políticas e de inesperadas vinganzas… Pero, tamén é moito máis.

Esta obra teatral tamén forma parte dunha época onde a cultura era un elemento de formación intelectual e transformación social. Onde o creativo era a proa da loita contra a ditadura fascista do xeneral Franco; un instrumento aos servizo da emancipación dos traballadores como elemento central na loita pola reinstauración da democracia.

Coa recuperación desta obra teatral o seu autor tamén fai un exercicio de recuperación da Memoria Histórica democrática da loita antifranquista. Por se alguén ten algunha dúbida, “La masacre de la calle Contreras” foi estreada no cárcere da Coruña, pola sección de presos políticos o 6 de maio de 1972, moitos dos seus “actores – presos” tiveron un papel esencial tanto na loita antifranquista como antes e hoxe na Democracia. Xunto co autor, José Torregrosa, interviñeron: Ánxel Cortizas Domenech, Xan María Castro Paz, Antonio Romero Ramos, Juan Fernández López, Suso Díaz Díaz, Francisco Caballero Martínez, Vicente Álvarez Areces, Rufino Corbato Coto, Francisco Rodríguez Sánchez e Rafael Bárez Vázquez.

Nunca fumos

o pobo elixido

pero matáronnos

no sinal da cruz.

(Salmo 1492, Graciela Huinao)

Este venres pasado, desde a Asociación Fuco Buxán, presentouse na Galería Sargadelos de Ferrol, unha escolma de poesía mapuche editado por Espiral Maior. Esta presentación correu a cargo da directiva da asociación Rosa Méndez, coñecida poetisa, ensaísta e especialista en patrimonio público.

Con ela estaban Omar Contreras, exiliado chileno, membro do Cosal, residente en España, practicamente desde o golpe de estado que acabou coa democracia en Chile e coa vida do Presidente Salvador Allende hai tres décadas. Tamén nos acompañaba Xulio L. Valcárcel responsable desta edición. Mágoa de que o director literario desta obra, Miguel Anxo Fernán Vello, non puidera finalmente estar.

Tras un vídeo de Guido Brevis, “Territorios de Frontera”, sobre a realidade do Pobo Mapuche, os tres contertulios fixeron un percorrido tanto pola realidade socio – política actual e histórica de Chile, como pola cultura deste Pobo que está a ser exterminado pola autoridades do país, baixo o argumento do “progreso” e o “desenvolvemento da economía”. Resulta estremecedor que isto pase nun país que ten como Presidenta a Michelle Bachelet, socialista represaliada pola Ditadura fascista de Pinochet. Chile vive aínda hoxe baixo a vixilancia dos militares e dos poderes fácticos, cunha Constitución promulgada polos traidores golpistas, con plena vixencia dunha lei antiterrorista que se aplica aos Mapuches, para defender a voracidade capitalista das grandes fortunas chilenas e das grandes multinacionais; algunha delas españolas.

Esta é unha escolma bilingüe mapuche – galega dos seguintes poetas: Elicura Chihuailaf, Graciela Huinao, César Millahueique, María Teresa Panchillo e Paulo Huirimilla. Vén acompañada dunha introdución á historia e a cultura mapuche a cargo do propio Xulio L. Valcárcel. Un libro que deberemos ler con atención.

Nesta introdución empézase co relato “Nunha idade remota, a serpente Kaikai, espírito maléfico que habitaba nas profundidades do mar, virou tola e provocou unha grande inundación: quería acabar cos homes e destruír a terra. Grazas que TrenTren, a serpente boa, deu a voz de alarma e aconsellou aos homes que subisen aos cerros para non perecer afogados.

Así o fixeron. Homes, mulleres e nenos escaparon ás alturas levando canda eles animais e alimentos suficientes para sobrevivir. Os cerros, coa axuda de TrenTren comezaron a ascender para afastar aos homes da ameaza, pero a poderosa KaiKai seguía elevando o nivel do mar para alcanzalos. Aqueles que non daban acadado os cumes transformáronse en peixes, dando así lugar a novas especies mariñas.

[...] Os Mapuches son os descendentes daqueles sobreviventes coñecidos como Llituches”.

Resulta extraordinario ver como temos neste relato unha versión, na Araucaria chilena, do diluvio universal e da Arca de Noé, que supostamente ocorreu no Próximo Oriente. Pero, ademais, a transformación dos homes en peixes, parecen ser a testemuña, a pegada, da evolución da vida na Terra. No mar está a orixe de todas as especies, e algunha de esas especies ten un eslavón que a conduce ao ser humano, que basicamente estamos compostos por auga.

En fin. Un extraordinario pobo e unha extraordinaria cultura. Liberdade e recoñecemento oficial, por parte das autoridades chilenas, para o Pobo Mapuche Nación.

Teño nas miñas mans a primeira edición en galego (de xuño de 2009) do Manifesto Comunista de Marx e Engels, editada pola Fundación Federico Engels. Debe haber, cando menos, uns vinte anos que non facía unha relectura desta obra que é o certificado oficial de nacemento do movemento obreiro moderno.

Unha das virtudes desta edición galega radica en que vén acompañada dos prólogos da alemá de 1872, rusa de 1882, alemá de 1883, inglesa de 1888, alemá de1890, polaca de 1892 e italiana de 1893. Estas últimas cinco feitas só por Engels. A primeira edición española foi publicada no periódico “El Socialista” e posteriormente, a dirección do PSOE a difunde en folleto en 1885 (é dicir, seis anos despois da fundación do Partido por Pablo Iglesias). A esta edición súmase un limiar de Alan Woods, que aínda interesante necesita dunha actualización en algúns pasaxes. Este limiar é a tradución dun texto datado en 1996.

Tras o triunfo da Revolución Francesa de 1789 os antepasados da actual dereita política e económica emerxen como clase dominante e rechazan a instauración dun goberno que defenda os dereitos do pobo. De feito os inimigos da democracia defínense, en oposición a ela, como liberais.

Marx e Engels son a fusión entre a filosofía clásica alemá e a esquerda xacobina francesa. Considéranse polo tanto como a esquerda do movemento democrático. O propio Manifesto fala de como o primeiro paso é a elevación da clase traballadora a clase dominante para a conquista da democracia. Obviamente, estamos a falar dunha democracia extensa, de pleno significado e profunda praxe política.

Unha das persoas que farán en clave marxista unha defensa radical da democracia será a polaca – alemá Rosa Luxemburgo. Non hai que esquecer que será Federico Engels o fundador do Partido Socialdemócrata Alemán (SPD) e no limiar ao programa do partido alemán encontraredes un pasaxe que fala da importancia histórica que ten para os traballadores o exercicio consciente do seu voto nas eleccións políticas. Non cae no “parlamentarismo”, el aposta por combinar a acción electoral co traballo nos movementos sociais, especialmente co movemento obreiro, que segue a ser a base da transformación da sociedade, de esa máxima expresión da democracia que en términos clásicos chámase simplemente socialismo.

En fin, recoméndolles a todas as persoas con capacidade de análise crítico, sen sectarismos e que aposte por outro mundo que é posible, esta edición galega cós amigos do Militante teñen a ben espallar.