A recente asemblea do socialismo ferrolán, cara ao 38 congreso en Sevilla, reflicte a situación provocada pola federal na liña de debilitar o debate, desviándoo a un cara a cara entre dúas persoas para a secretaría xeral da mesma familia, o social-liberalismo. Á marxe de que no “chaconismo” local quizais destaquen os máis pretos ao ex director daquel Astano da reconversión, Amable Dopico; tamén é ben certo que non só a esquerda do partido está dentro da alternativa que representa Rosa Méndez.

En calquera caso, a Agrupación Socialista ten unha situación de bloqueo, onde os axustes de contas persoais entrecrúzanse cos posicionamentos ideolóxicos, por mor de paralizantes e pretéritas fidelidades que provocan a melancolía política (que vén da derrota municipal de 2011).

Na Historia do Ferrol democrático, todos os seus feitos importantes están intimamente ligados ao devir do socialismo. Isto obriga a que dende a executiva local, da deputada e por parte de todos os concelleiros e concelleiras, deban facerse xestos persoais e políticos que permita a entrada de aire fresco.

As familias do socialismo ferrolán deberían perfilarse fundamentalmente por afinidades políticas e ideolóxicas, para así poder abrir a nova etapa que necesita a cidade. Para defender, e incluso liderar un proxecto político ás veces non resulta necesario saír na foto ou ser cargo público. Ás veces é necesario dar un paso atrás.

Ver en Diario de Ferrol.

O vemos claramente en Ferrol, onde o actual goberno do PP está a asignar convenios e repartir subvencións a entidades cuxo primeiro obxectivo normalmente é o que eles chaman a “Evanxelización”; ou sexa o adoutrinamento relixioso ou a alienación social. Aí está a polémica coa chamada “Red Madre”, vinculada aos sectores integristas do nacional – catolicismo e ao chamado “Tea Party español”.

En contraste, hai pouco o Pazo da Cultura de Narón acolleu o VII Festival da ONG Lena. Unha entidade que para poder exercer a verdadeira solidariedade cumpre co primeiro requisito: ser laica. É dicir, non busca adoutrinamentos relixiosos, nin lle interesa saber a filiación política, nin o modelo de familia dos beneficiados… Neste caso, teñen como sinal de identidade o axudar ás xentes de Lençois en Bahía (Brasil), cando por outra banda a crise serve de escusa para retirar o apoio a verdadeiros proxectos de cooperación e desenvolvemento.

Precisamente, este último modelo de ONG é o que debera ser imitado; Lena si é solidariedade. O outro é vicario do vello concepto de “caridade”, que exercen os promotores das diferenzas sociais deixando como esmola o que lles sobra, para despois pasar a factura correspondente da submisión.

Enlace a Diario de Ferrol

Por momentos parecen despertar os socialistas. Mais os responsables da derrota seguen empeñados en non darse por aludidos; estanse a presentar como promotores da necesaria renovación. Non teñen asumido que, se ben o PP si ten teito electoral, os socialistas xa non teñen chan. A partir de agora xa non vale con esperar a que o Gürtel e as mobilizacións cidadáns leven novas augas ao vello muíño.

Deben facer propósito de enmenda, pedir perdón por non querer pelexar contra a dereita, por asumir as políticas neoliberais do dúo Merkozy e dicir que estas eran imprescindibles, por facer da política unha profesión. Moitos están tan cómodos, que prefiren estar na oposición que en levantar unha alternativa crible contra a dereita, especialmente, porque agora teñen que render contas.

Para recuperar a credibilidade necesítase elaborar un novo discurso, transparencia e recuperar o partido militante e a moitos dos que xa marcharon. Para recuperar credibilidade deberán facer sacrificios persoais, asumir que os novos tempos necesitan novas voces.

E hai que empezar dende a base. Por iso, son tan importantes asembleas como a de mañá a celebrar pola Agrupación Socialista de Ferrol. Os militantes deben tomar a palabra, deben apostar por unha nova alternativa que os reconcilie cos traballadores e con Ferrol. O novo discurso do socialismo ferrolán pasa por outra práctica e superar as poses mediáticas.

Enlace a Diario de Ferrol.

Nos anos noventa Adam Schaff(1)afirmaba que o xiro ao liberalismo dos socialdemócratas traía consigo que os antigos comunistas ocuparan o espazo ideolóxico dos anteriores. Evidentemente, a responsabilidade da socialdemocracia oficial do PSOE é fundamental; pero tamén a falta de alternativa tanto do nacionalismo galego como dos sucesores do PC vén dada porque substancialmente defenden o mesmo modelo, e porque ás súas prácticas políticas son de feito intercambiables. É dicir, fáltalles programa e acción reais na sociedade. Isto explica o rexeitamento da inmensa maioría da poboación, a forza do “todos son iguais” e do “non nos representan”.

A falta de conexión directa cos partidos de esquerda do movemento plural representado polo 15M, xunto a que o triunfo do PP vén dado pola desafección dos traballadores e das clases medias polas listas electorais das esquerdas tradicionais, abre unha etapa inmediata de deslexitimación do parlamentarismo e do actual sistema de partidos. Nun momento onde o PP fala dunha “nova transición histórica” co pretexto de romper os consensos constitucionais e pechar o ciclo político que naceu co Referendo de 1978. Unha dereita coas raíces nunha Alianza Popular que recollía a sectores do tardo franquismo, que se viron na obriga de sumarse á democracia se non querían ser laminados. Agora, coa crise das esquerdas e de sociedade que padecemos, permítelles apostar por un sistema onde a maioría da poboación non se sinta representada (abocándoa á auto-marxinación política), e avogando por un réxime “censitario” similar ao do século XIX.

Dende o socialismo oficial non entenderon que a renuncia a intervir politicamente na economía, a falta dun poder certo dos traballadores – a súa verdadeira base social – e dos seus sindicatos na xestión directa das empresas, impide o desenvolvemento dunha democracia real. O traballo segue a ser o eixo central da nosa sociedade, e se se desenvolve en condicións abusivas en favor da patronal, a democracia é imposible; incluso políticas sectoriais como a conciliación da vida familiar ou de igualdade de xénero caen, xa que non teñen base de apoio. E aí están as propostas da CEOE a prol dunha auténtica ditadura do capital. Volveremos ás mobilizacións polos dereitos de folga, manifestación e opinión, xunto coas actuais provocadas pola avaricia dos financeiros?

Outros elementos son a parálise do movemento sindical e a súa unidade. Durante anos foron construídas grandes burocracias sindicais, que agora a dereita aproveita para pór en cuestión cos recortes de liberados; mais os sindicatos son os únicos con suficiente masa crítica para abordar o día a día. Deberán politizar aos seus cadros, simplificar estruturas e adiantar a fusión entre UGT e CCOO, así como buscar a unidade coa CIG e o SLG; abordar uns novos modelos de representación e relacións cos traballadores, alén do actual sistema de competencia electoral.

O asunto central é cómo artellar unha democracia de calidade, xa que segue sen resposta cómo imos liberar as forzas necesarias para organizar a esquerda no medio-longo prazo. O 15M debera ser a transición dende a esquerda tradicional, pero aínda non é a “esquerda nova” que poida hexemonizar a loita democrática cara ao socialismo. Entre outras cousas, teñen que clarificar onde están, se van á converxencia co resto da esquerda social e cos sindicatos de clase, ou acabarán por se converter nesa “extrema esquerda antisistema” da que fala Aznar; é dicir, esfumarse fronte ás ondas reaccionarias que trae o PP. A falta de contido de clase na crítica, leva á intranscendencia práctica, que mobiliza pero non transforma.

Así, vemos como o programa “difuso” e “radical-democrático” do 15M é perfectamente asumible dende a socialdemocracia keynesiana, pero será capaz de ir máis alá, ademais nun momento de cambio de hexemonía no capitalismo global? O movemento nace porque a xeración española mellor preparada, moitos deles universitarios, atopan que non teñen posibilidade de acceder a empregos que lles garanta un alto nivel de vida. O neoliberalismo abócaos á máis absoluta e perpetúa precariedade; son proletarios ilustrados cunha inmatura formación política que ás veces provoca a irracionalidade no seu movemento, pero deben decidir se aspiran a integrarse nas clases medias ou suman os seus esforzos para revitalizar a unha clase traballadora que hai tempo, a falta de liderados serios, esqueceu que o seu obxectivo segue a ser a súa propia emancipación. A clase traballadora debe deixar de ser subalterna, para hexemonizar a construción da verdadeira democracia. Será posible a incorporación do 15M a este proxecto emancipador?

O que si parece determinar é un novo modelo de funcionamento de tipo horizontal, que permite a militancia e a mobilización, fronte a estruturas supostamente unitarias e fortemente centralizadas. Pero non teñen resolto cómo artellar fórmulas territoriais amplas de tipo federal; e cómo superar a nula presenza nos partidos de esquerda.

A construción da esquerda dentro do Partido Socialista, do nacionalismo galego e tamén do conxunto de IU, son tarefas a abordar por aqueles que queren transformar democraticamente a sociedade, así como a interacción bidireccional co chamado 15M; nunha perspectiva europea que enfronte o parcelamento nacional das loitas (portugueses, gregos…), e que tan ben lle vén á dereita para impoñerse. A renuncia a construír as esquerdas dentro dos partidos tradicionais é a renuncia á política.

De aí a necesidade de analizar a causa da derrota destas esquerdas dentro dos seus propios partidos, que se ben seguen a ser organizacións fundamentalmente enraizadas na clase traballadora, sofren todos eles unha excesiva mesocracia, o que posibilita o despotismo ilustrado e a negación da democracia interna, desvencellados dos propios traballadores aos que formalmente representan (estamos basicamente nun discurso de clases medias asentadas que aspiran a emular ás clases altas). As Primarias e a participación directa incluso dos simpatizantes non afiliados (que obviamente os militantes ven a estes últimos con certo receo) son mecanismos a afondar. Serán posibles amplas plataformas e/ou coalicións entre os militantes organizados e os movementos sociais?

Temos, ademais, a necesidade de traballar xuntos para izar unha alternativa crible contra a dereita en Galicia, así como da necesidade dunha ampla fronte de esquerdas federal, ou cando menos, candidaturas unitarias ao Senado.

Hoxe, renunciar a isto ou a tirar da socialdemocracia cara á esquerda, é tanto como suxerir que a maioría dos traballadores/as son de dereitas ou que a esquerda queda reducida a menos dun 10% do electorado. Na práctica a renuncia a ensaiar calquera proxecto de transformación social.

Para esta esquerda nova necesitamos dunha militancia activa e constante, que viva a mesma realidade dos e das traballadoras. Conscientes de que o avance da democracia e do Estado de Benestar leva á confrontación coa dereita, e que os pactos con ela serán sempre transitorios e precarios. Unha clase obreira ilustrada con achegas de novos cadros universitarios que, nun debate sobre a reconstrución da esquerda, Santiago Carrillo(2)prevía que virían procedentes das ONGs, e agora deberan vir dende o 15M (igualmente non garantido a falta dun foco de atracción para o exercicio da militancia). Pero, militantes sociais que xa constrúen asociacións da esquerda plural como Fuco Buxán (filla da revista Razón Socialista)(3), Inflexió, o Foro Social de Ferrolterra e outros moitos (Namentras, Ben Común, Socialismo 21…), que a curto prazo teñen que artellar a resposta social en defensa do público fronte aos recortes e privatizacións da dereita (e no caso do ensino hai ademais unha batalla ideolóxica para abortar a formación dos traballadores e sectores progresistas das clases medias, que poidan declararse en rebeldía).

Estamos ante o reto de construír un novo bloque histórico, político e cultural de esquerdas en términos gramscianos. Socialista en sentido pleno, anti e postcapitalista. Sabendo que sempre hai un camiño, senón o crearemos.

 Notas numeradas:

1. Perspectivas do Socialismo Moderno. Reflexións dun marxista polaco. Sistema-Crítica. Páx 66.

2. La Gran Transición. ¿Cómo reconstruír la izquierda? Editorial Planeta.

3. A revista Razón Socialista foi fundada en 1995 – por militantes da Agrupación Socialista de Ferrol – dando participación inmediata a persoas de todas as esquerdas, e que conxuntamente en 1999 fundarían Fuco Buxán.

Nota á marxe: Lémbrovos que hai unha versión reducida e publicada no Diario de Ferrol o 5 de decembro de 2011, que levou o título “Unir as loitas e re-construír a esquerda”.

Mais, o seu mandato empeza a tinxirse de cores escuras. O recente acto de celebración da Constitución, así como a actuación do seu concelleiro de participación cidadá, están a amosar as incapacidades dos conservadores ferroláns para facer do Concello a casa de todos os seus administrados.

Confundir a maioría absoluta coas formas absolutistas é unha grave erro xenético da nosa dereita patria. Por moi maioritario que sexa un Partido, debe saber que o respecto aos outros forma parte da esencia democrática. E pola contra, pretender instrumentalizar un acto institucional de todos, ou tocar corneta para que os seus militantes vaian a axudar a abortar un encontro veciñal, e así trastocar o concepto democrático de participación, son erros de quen confunde a presente democracia con aquela outra orgánica do réxime franquista.

O PP local estalle declarando a guerra a aqueles que teñen outro modelo social e de cidade? Teñen maioría no Concello, pero senón hai unha rectificación no camiño emprendido polo actual equipo municipal, atoparanse cunha crecente contestación social. Dicía Maquiavelo que a exhibición inxustificada do poder acompaña o rexeitamento e sedición dos gobernados.

Ver en Diario de Ferrol

Este longo artigo chámase “A construción dunha esquerda nova tras o 20N” e sairá publicado no número 31 da revista Razón Socialista (da que sabedes son o seu subdirector), editada pola Asociación Cultural Fuco Buxán. En breves días será presentado, xa que está a ser imprensa en papel.

Déixovos o enlace ao Diario de Ferrol: “Unir as loitas e re-construír a esquerda”.

As eleccións do 20N supoñen unha derrota histórica para o partido socialista, resultados positivos pero insuficientes para o BNG e para Izquierda Unida. O contraste está que cunha crise económica e social provocada por políticas de dereita, curiosamente dánlle a esta unha ampla hexemonía que non tiña dende a ditadura.

E non foi a crise, senón a súa xestión xunto coas renuncias en favor do neoliberalismo – reforma laboral, das pensións, constitucional – o que levou a catro millóns de cidadáns a retirarlle o seu apoio ao Partido Socialista. O vello felipismo, hoxe representado por Rubalcaba, afunde ao PSOE e pode provocar unha implosión se persiste en controlar a transición interna e pactar con Rajoy novas medidas neoliberais.

Mentres, o BNG ten un respiro, mais deben facer a súa propia refundación que lles permita recuperar aos descontentos. Dende IU logran avanzar co millón e medio de votos, insuficientes para eles ser alternativa, pero que pecha a posibilidade de máis forzas políticas á esquerda do PSOE.

Polo tanto, debe haber unha profunda reflexión dentro destes tres partidos, basicamente lastrados por aqueles que fixeron da política unha profesión e que teñen como único proxecto de transformación a eles mesmos. Necesitamos construír internamente maiorías de esquerda, capaces de acelerar nos partidos os cambios necesarios. Hai unha tarefa urxente: aglutinar á maioría da poboación e provocar unha saída progresista á crise.

Ler en Diario de Ferrol.

Trae unhas receitas que asegura novidosas, na liña do feito por el, por Aznar e Rodrigo Rato na súa etapa de gobernantes. E ese é o problema. Sofre Mariano Rajoy de desmemoria: a orixe da nosa crise está na Lei 6/1998 do 13 de abril, a Lei do Chan, que trouxo a burbulla inmobiliaria incrementando tamén o prezo do solo en máis dun oitenta por cento (datos da Fundación BBVA).

Tamén con Aznar e Rajoy os nosos salarios sufriron unha das maiores rebaixas do seu poder adquisitivo. Acaso non lembramos que dun día para outro gañábamos moito menos, simplemente porque pasamos de cobrar en pesetas a facelo en euros? Que fixeron para frear aos especuladores?

Agora, Mariano ofrécenos multiplicar o feito por Aznar. Somos culpables de non seguir o camiño de Islandia: nacionalización da banca, cárcere para banqueiros corruptos e políticos cómplices.

Os responsables da crise queren novos negocios a costa da nosa sanidade, do noso ensino, das nosas pensións; do noso traballo. Si, Mariano non pelexa… por ninguén de nós.

Enlace ao Diario de Ferrol.